معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٣٩٠ - فرق بين فقير و گدا و مذمت تكدّى

آلوده به ذلت حرص و طمع گردد،و به واسطه طمع و حرص،اخلاق او بد شود،و مرتكب اعمالى گردد كه شيوه اهل مروت و آبرو نباشد،او را ثوابى نيست،بلكه گناهكار است.

و سزاوار فقير آن است كه:اظهار استغنا كند.و پرده بر كار خود اندازد.

و در حديث نبوى وارد است كه:«هر كه فقر خود را بپوشاند خدا او را اجر كسى عطا فرمايد كه همۀ روزها را روزه بگيرد و همه شبها را عبادت كند».

و فقير را سزاوار آن است كه:با اغنيا مخلوط نشود.و با ايشان همنشينى ننمايد.و ايشان را به جهت مال تواضع نكند.بلكه از اين راه به ايشان تكبر كند.

مروى است كه:«حضرت امير المؤمنين-عليه السّلام-و خضر،به يكديگر رسيدند.

حضرت از خضر پرسيد كه:بهترين اعمال چيست؟گفت:بذل اغنيا بر فقرا به جهت رضاى خدا.حضرت فرمود:از آن بهتر ناز و تكبر فقير است بر اغنيا از راه وثوق و اعتماد به خدا.خضر گفت:اين كلامى است كه:بايد با نور بر صفحه رخسار حور نوشت». [١]

و بايد فقير از گفتن سخن حق مضايقه نكند.و از راه طمع و مدارات با اغنيا از سخن حق اغماض نكند،و چشم نپوشد.و از راه تهيدستى و فقر،در عبادت خدا سستى ننمايد.

و اگر قليلى از قوت او زياده آمد در راه خدا بذل كند.و اين را«جهد مقل» [٢]گويند،و ثواب آن بيشتر از مالهاى فراوان است كه غنى بذل كند.

حضرت رسول-صلّى اللّه عليه و آله-روزى فرمودند كه:«يك درهم صدقه مى‌تواند افضل باشد از صد هزار درهم.شخصى عرض كرد كه:اين چگونه مى‌شود؟فرمود:

شخصى از منافع مال خود و زيادتى آن صد هزار درهم تصدق مى‌كند و مردى دو درهم دارد و به غير از اين هيچ چيز ديگر را مالك نيست و يكى از آن دو درهم را با طيب نفس در راه خدا مى‌دهد،صاحب يك درهم افضل است از صاحب صد هزار درهم». [٣]

و بايد فقير زيادتر از قدر حاجت خود را ذخيره نكند.پس اگر كسى باشد كه زيادتر از قوت يك شبانه روز را ذخيره نكند،از جمله صديقين خواهد بود.و اگر از قوت چهل روز زيادتر ذخيره نكند از جمله متقين خواهد بود.و اگر از قوت سال خود زيادتر ذخيره نكند از صالحين خواهد بود.و اگر از قوت سال زيادتر ذخيره نمايد از زمره فقرا