محمد حسن قمى و ميرزا قوام الدين رازى و مولى محمد تنكابنى سراب (١٠٨٨- ١١١٥ ه. ق) صاحب رساله‌اى در «توحيد»[١]و محمد رفيع پيرزاده صاحب «المعارف الالهيه»[٢]و جمعى ديگر از فضلا از شاگردان ملا رجبعلى بوده‌اند.

ملا صدرا اهانت مى‌كند، حقير در چند مورد در كتب قاضى سعيد ديده است كه در مقام حل اشكالى و يا جواب تحقيقى در مسأله‌اى در بيان مطلب خود گفته است: «و قد أفاض الله عليّ» و يا «ألهمت» مفاض و ملهم به او چندين سطر عين عبارات مبدأ و معاد و اسفار و يا شواهد ربوبيه ملا صدرا بوده است.

[١]مولا محمد تنكابنى در اين رساله از ملا صدرا به عنوان صدر المحققين و از ملا شمساى گيلانى به عنوان بعض الافاضل اسم برده است. اين رساله به مشرب ملا رجبعلى تأليف شده است. ملا رجبعلى رساله‌اى در وجود به نام رساله وجوديه دارد كه نسخه‌اى از آن در كتابخانه آستان قدس موجود است. در اين رساله به اثبات اشتراك لفظى وجود بين واجب و ممكن پرداخته است، لا ينقطع بين مفهوم و مصداق در مقام بيان استدلال خلط كرده است.

عجب آن كه به قول صوفيه نظير قونوى و شبسترى و احمد مجريطى و اثولوجيا و متصوفه هند تمسك نموده است. عين استدلال او را قاضى سعيد قمى در شرح اربعين در نفى اشتراك معنوى آورده است. ما در رساله «هستى از نظر فلسفه و عرفان» بيانات قاضى را نقل و رد كرده‌ايم. ملا رجبعلى و قاضى سعيد در فهم كلام قونوى در اشتباه واقع شده‌اند. ما بيان كرده‌ايم كه عرفا اشتراك معنوى را نفى نكرده‌اند، بلكه در عين اشتراك معنوى به اعتبار مفهوم، قائل به اشتراك لفظى به حسب مصداقند به اين معنى كه مفهوم وجود در مقابل عدم و نيستى بين جميع اشيا مشترك است وگرنه بايد اعم الاشياء نباشد به اعتبار حمل بر مصداق چون فردى از آن مستقل بالذات و فردى غنى بالذات است، در عين اشتراك معنوى مشترك لفظى است. اين كلام در علم و قدرت و ساير صفات كمالى و شؤون وجودى جارى است «هذا الذى ترك الأوهام حائرة».

[٢]پيرزاده اين رساله را به عنوان تقريرات استاد نوشته است. ملا رجبعلى به واسطه غلبه ضعف پيرى و اضمحلال قواى جسمانى، قادر به نوشتن نبوده است. لذا پيرزاده مطالب استاد را مى‌نوشته و به او ارائه مى‌داده است.

استاد «ملا رجبعلى» رساله را «المعارف الالهية» نام نهاده است. نسخه‌اى از اين رساله در