مقام احديت را تجلى اول و جمع وجود و تعين اول و قابل اول و مقام أو أدنى و تمام حقيقت انسان كامل مكمّل محمدى صلّى اللّه عليه و آله و مقام واحديت را مقام الوهيت و مقام قاب قوسين دانسته‌اند. اين تعين بعد از تعين اول و جامع بين طرف وحدت و كثرت و اجمال و تفصيل است. اين تعين به اعتبار اين كه اجلى الظهورات و مرجع كافه تعينات است، تعين قابل الوهيت و به اعتبار ثبوت جميع معانى از كليات و جزئيات و اصول و فروع تجلى حق به اسم «اللّه» مى‌باشد. بعضى، از آن به عالم معانى تعبير نموده‌اند به اعتبار اين كه اين تعين تفصيلى و ظهورى، به اعتبار اضافه او به حق و اعيان خارجى كه ظهور حق در خارج در ملابس اعيان به واسطه همين تعين است برزخ بين وحدت و كثرت است، چون اين تعين واسطه و حايل بين سماى اطلاق و ارض تقييد است، از آن به حضرت عمائى تعبير نموده‌اند. عما را محققان هم به مرتبه احديت اطلاق نموده‌اند و هم به مقام واحديت و بين اين دو قول تنافى نيست؛ چون عما عبارت از غيم و ابر رقيق است، اطلاق به احديت كرده‌اند به اعتبار اين كه تعين اول همان تعين احدى است. اين تعين بين سماى اطلاق و كثرات كه مقام احديت باشد، حايل است و ظهور وجود از سماى اطلاق به ارض تقييد امكان ندارد مگر به واسطه حايلى؛ آن حايل به اعتبارى احديت و به اعتبارى واحديت است و گفتيم: منشأ واحديت احديت است، وجود منبسط كه فعل حق باشد بالذات مرتبط به فيض اقدس و بالعرض مرتبط به فيض مقدس است.

چون در اين مقام ظهور و تجلى مندمج و مفاض و مفيض و مستفيض تعين تام ندارند، فيض را فيض اقدس ناميده‌اند، براى آن كه مفاض غير از مفيض و مستفيض نيست. «أي أقدس من أن يكون المفاض غير المفيض و المستفيض». سريان فعلى حق در اشيا اتصاف او به وحدت اطلاقى است و در اين وحدت است «سرّ» احاطه قيومى حق به اشيا.