محيى الدين عربى را مى‌توان بنيان‌گذار تصوف نظرى دانست [١]، اين مرد عظيم‌الشأن و محقق بى‌نظير كه در فهم معارف و حقايق وارده در كتاب و سنت به طور قطع از راسخان است، كتب متعددى در اثبات مسلك و بيان طريقه خود تصنيف كرده است.

ابن عربى مطالب پراكنده و متشتت در آثار و افواه اهل عرفان را به طرزى خاص جمع‌آورى نموده و از خود نيز تحقيقات ارزنده‌اى بر آن‌ها افزوده و با تحقيقات گرانبهاى خود، حياتى به تصوف اسلامى بخشيده است و مسلما كثيرى از مطالب او كهنه شدنى نيست و تا بشر با معارف علمى و مبانى ماوراء الطبيعه و عالم قدس سروكار دارد، از قبول آن آرا ناگزير است.

بعد از مرگ محيى الدين شاگردان و تربيت‌شدگان حوزه درس او بيشتر به شرح عقايد و آرا و توضيح كلمات او پرداختند. مبرزترين شاگرد شيخ اكبر، صدر الدين قونوى است كه اصول و مبانى استاد را به صورت منقح و شايسته و شايد بتوان گفت مهذب‌تر از استاد تحرير نموده است.

كتب صدر الدين «قونوى» از كتب درسى عرفان است كه بر آن استادان اين فن شروح و تعليقات زيادى نوشته‌اند و ساليان متمادى مرجع تدريس و تحقيق بوده‌

[١]ابن عربى كه عرفا از او به شيخ اكبر و غوث اكبر تعبير مى‌نمايند، به كثرت تأليف و تصنيف اشتهار دارد و قريب به چهارصد «٤٠٠» رساله و كتاب تأليف كرده است. فتوحات مكيه كه از منابع مهم تصوف است، از تأليفات اوست. بر فصوص الحكم او در تصوف شروح متعدد نوشته‌اند. اين كتاب جزء كتب درسى علم تصوف است. بهترين شرح شرح علامه محقق داود قيصرى است. قيصرى مقدمه‌اى كامل بر اين كتاب نوشته است. اين مقدمه شامل مسائل مهم تصوف و عرفان است، از اين مقدمه جودت فهم و دقت نظر قيصرى معلوم و هويداست. نگارنده اين مقدمه را به فارسى ترجمه نموده و شرحى مبسوط به فارسى بر اين مقدمه نوشته است. قيصرى از شاگردان مبرز ملا عبد الرزاق كاشانى است.

محيى الدين سنه (٥٦٠ ه. ق) در اندلس «مورسيه» متولد شد و در سنه (٦٣٦ ه. ق) درگذشت و در صالحيه دمشق كوه «قاسيون» مدفون گرديد.