بسم اللّه الرحمن الرحيم الحمد[١]للّه الذي تجلّى لذاته بذاته، فظهر صفاته، و تلطّمت الصفات،[١]حمد به اصطلاح اهل عرفان‌ [١] عبارت است از اظهار كمالات محمود و ابراز اتصاف او به نعوت جمال و صفات كمال. حمد بنا بر تجليات و ظهورات و تعينات حقيقت وجود «مقام حق» داراى مراتبى است:

مرتبه اعلاى حمد عبارت است از حمد حق ذات خود را به اعتبار ظهور ذات از براى ذات و علم ذات به ذات. حق در اين مرتبه، ذات خود را در حالتى كه مستغرق در جميع كمالات و صفات و محيط به جميع فضائل و نعوت است شهود مى‌نمايد. اين مرتبه، اصل و مبدأ و منبع جميع تعينات است. حمد حق ذات خود را در اين مقام، جامع همه محامد است و همه محامد مستغرق در اين مرتبه مى‌باشند. حق در اين مشهد همه حقايق را شهود مى‌نمايد، ولى «شهود المفصّل مجملا»، عالم به همه حقايق وجودى است به عين علم به ذات.

حمد حق در اين مرتبه عبارت از اظهار كمالات خود بر خود است.

دى عشق نشان بى‌نشانى مى‌گفت‌

اسرار كمال جاودانى مى‌گفت‌

اوصاف جمال خويشتن بى من و تو

با خود به زبان بى‌زبانى مى‌گفت‌