[١]مرحوم استاد علّامه جلال الدين همائى- رحمة الله عليه- به اين حقير لطف داشتند و ارباب معرفت مى‌دانند كه آن بزرگوار شخصى أصيل و عالمى جامع بود. او نزد اساتيد بزرگ تحصيل كرده بود و منظّم درس خوانده بود و از معلمان ديمى نبود. لطف فرمود و به خواهش حقير مقدّمه‌اى بر شرح مشاعر ملّاصدرا نوشت و جمعى از اساتيد حكمت و معرفت را معرفى نمود. در آخر مقدّمه مرقوم داشتند كه ملا صدرا مباحث حركت جوهرى و بالأخره كثيرى از مبانى خويش را از مير فندرسكى أخذ نموده است.

آنچه كه راجع به مير فندرسكى نوشته‌اند با صريح كلمات مير مطابقت ندارد.

آنهايى كه طالب شرح احوال ارباب معرفت هستند بهتر است به تذكره شعرا نيز مراجعه نمايند. آنچه در آثار تذكره‌نويسان موجود است غير از شعر، مطالب ارزنده به نثر نيز در كتب آن بزرگان وجود دارد. كاروان هند أثر ارزنده استاد أحمد گلچين معانى- كه از افراد نادر در آثار خود است- مشتمل است بر مطالب ارزنده در باب خود. در بين شعراى مذكور عالمان بزرگى وجود دارد.

تقى اوحدى در مقام معرّفى مير أبو القاسم فندرسكى نوشته است: «سيّدى است در غايت ادراك و نهايت فهم، جامع معقول و منقول، حاوى فروع و اصول ...».

در بدايت حال از تلامذه علّامه چلبى بيك تبريزى بود، و بعد از وى نيز كسب بسيار نزد إشراق- مير برهان الدين محمد باقر إشراق استرآبادى م (١٠٤١ ه. ق) در دانش و بينش، نموده به ذوق معارف فى الجمله در رسيده. مكرّر به جانب هند آمده. در نوبت اول به اتفاق آمديم (١٠١٥ ه ق). ميرزا جعفر آصفخان او را رعايت نموده و به عراق فرستاد.

مير فندرسكى در سال (١٠٣٨- ١٠٥٢ ه. ق) در اصفهان سكونت اختيار نمود.

چلبى بيك استاد اول او از مردم تبريز و پدر او حاكم آن ديار بود و آثار نيكو بنا نمود علّامه چلبى بيك كه به فارغ تبريزى نيز شهرت دارد، از اين باب است كه «فارغ» تخلّص شعرى اوست و خود از بزرگ‌زادگان تبريز است و والد ماجد او ميرزا على بيك در زمان شاه طهماسب كلانتر تبريز و شخصى با درايت بود و قواعدى نيكو در آن شهر پديد آورد.