افراد متمحض در افكار ملا صدرا هم وجود داشته‌اند. افكار عاليه ملا صدرا خود به خود مورد توجه واقع شد، چون مطلب حق و عميق هرچه هم صعب المنال و بعيد الغور باشد، بالأخره ظهور پيدا مى‌نمايد و كسانى پيدا مى‌شوند كه توانايى درك مطالب عميق را داشته باشند، اگر چه صاحبان افكار عميق و دقيق كم‌اند.

ظهور ملا اسماعيل خواجويى و ميرزا محمد تقى الماسى و آقا محمد بيدآبادى و آخوند نورى منشأ تحول عجيبى در فلسفه و عرفان شد و افكار تازه ملا صدرا به نحو اعلا و اتم در مدارس و حوزه‌هاى تعليماتى فلسفى آن روز انتشار كامل يافت و اين تحولات، در شهر اصفهان «مركز تدريس علوم اسلامى» صورت گرفت.

در زمان فتحعلى خان قاجار كه شهر تهران آباد شد و عظمت پيدا كرد، دانشمندان از گوشه و كنار به اين شهر رو آوردند. تهران مركز مهم علوم اسلامى گرديد، علاوه بر اساتيد حكمت، فقها و مجتهدين بزرگى چون آقا ميرزا محمد اندرمانى و حاج ملا على كنى و ميرزا ابو القاسم كلانتر صاحب تقريرات و در اين اواخر آقا ميرزا حسن آشتيانى و حاج شيخ فضل الله نورى «شهيد» از مدرسان نامدار و از محققان عالى مقام در علوم نقلى بوده‌اند.

آخوند ملا عبد الله زنوزى (م- ١٢٥٧ ه. ق) پدر آقا على مدرس زنوزى به امر استاد خود به تهران مسافرت نمود و در مدرسه مرحوم خان كه در آن زمان بنا شده بود، شروع به تدريس نمود و حوزه گرمى در تهران تشكيل داد و طلاب مستعد به درس او شتافتند. ملا عبد الله[١]از شاگردان به نام آخوند نورى و از محققان در

[١]مسقط الرأس ملا عبد الله، قريه «زنوز» از حوالى تبريز است. در بدايت سن براى تحصيل به «خوى» رفت و علوم عربى را در آن‌جا فرا گرفت و چنان در اين علم ماهر گرديد كه او را ملا عبد الله نحوى گفتند و از آن‌جا به كربلا رفت و در خدمت آقا سيد على صاحب رياض تلمذ نمود و از آن‌جا به دار الايمان قم رفت و چندى در خدمت صاحب قوانين به تحصيل پرداخت. شهرت آخوند نورى او را به اصفهان كشانيد و در نزد مرحوم آخوند نورى به تحصيل حكمت پرداخت و به درس آقا سيد محمد باقر شفتى هم حاضر شد. بعد از فراغ از تحصيل به امر استاد خود بنا به دعوت خاقان مغفور به تهران رفت.