او هستند و تأليفات نفيسى از خود به يادگار گذاشته‌اند. اين دانشمندان در بيان حقايق و معارف اسلامى و مبانى و مسائل مربوط به مبدأ و معاد و استنباط حقايق از نصوص و ظواهر كتاب و سنت خدمات ارزنده‌اى نموده‌اند.

مركز تدريس كتب عرفانى حوزه‌هاى پرفيض تعليماتى قديمى بوده است. در حوزه‌هاى تعليماتى قديمى، اغلب علوم از جمله عرفان و تصوف تدريس مى‌شده است، ولى حوزه‌هاى تدريس وسيعى مانند ساير دروس حتى فلسفه هم نداشته است. در اين اواخر تدريس تصوف تقريبا رو به زوال نهاد و روى جهات و علل متعددى از رونق افتاد.

از زمان صفويه تا اواسط قاجار، اصفهان مركز تدريس علوم و معارف اسلامى بود. در اين حوزه غير از علوم فقه و اصول و رجال و حديث، علوم ديگرى نظير فلسفه و عرفان و رياضيات و طب و غير اينها از علوم و معارف رواج داشته است. اساتيد بزرگى در اين عهد به تدريس و تحقيق معارف اشتغال داشته‌اند.

در اصفهان، مرحوم عارف محقق آقا سيد رضى مازندرانى[١]مصباح الانس و شرح فصوص تدريس مى‌كرده است. بهترين شاگردان حوزه او عارف كامل آقا

گفته است: «الرسالة التي صنفها مولاي و جدي ابو حامد، محمد الاصفهاني» نام شارح صائن الدين على بن محمد بن محمد التركه است ماتن كتاب در اصفهان ساكن بوده است، ولى شارح در اواخر در هرات زندگى مى‌نموده و معاصر با شاهرخ پس امير تيمور بوده است و در سال ٨٣٠ ه. ق فوت نموده است. اين دو نفر هم از پيروان مكتب محيى الدين بوده‌اند. شارح فصوص را شرح نموده و شرحى هم بر قصيده «تائيه» ابن فارض نوشته است. ابن فارض در تصوف فوق‌العاده محقق و راسخ بوده است. از اين قصيده انغمار او در عرفان و تمحض او در تصوف ظاهر مى‌شود. نظم به اين پرمغزى از هيچ يك از شعراى متصوفه چه به زبان عربى و چه به فارسى ديده نشده است.

[١]گويا از مرحوم آقا سيد رضى مازندرانى اثرى باقى نمانده است، ولى از آقا محمد رضا چند رساله و حواشى بر فصوص و شواهد الربوبيه ملا صدرا و تعليقات بر تمهيد القواعد ابن تركه و حواشى بر قسمتهاى مختلف اسفار باقى مانده است. آقاى سيد رضى در عرفان شاگرد ملا محمد جعفرآباده‌اى است كه در تصوف نظير نداشته است.