شرح رسالة المشاعر - اللاهيجي، محمد جعفر - الصفحة ٦٢
اصل رساله المشاعر پرداخته و مشكلات آن را شرح و توضيح داده است، چون اين رساله، مختصر و فشرده نوشته شده است، از ساير مصنفات مصنف علامه- قدس سره- مطالب زيادى را جهت توضيح و شرح مطالب نقل كرده است. و براى تثبيت و تحليل و تحقيق مطالب و نشان دادن اطلاعات وسيعتر و كاملترى به نقل كلمات متأخران از حكما و عرفا پرداخته است و براى آن كه براى شخص متتبع كار را آسان كرده باشد، در موارد زيادى با ذكر مورد، به ساير مصنفات ملا صدرا و مسفورات ساير اعلام فن حكمت و معرفت ارجاع داده است.
هنگام نوشتن اين تعليقات به كليه تأليفات صدر المتألهين مراجعه و آنچه را كه لازم بود، بيان و تحقيق نموده است و اين كار براى كسانى كه قصد تتبع در اطراف كتاب المشاعر داشته باشند، جدا نافع خواهد بود. مطالب اين كتاب بيشتر مورد استفاده كسانى كه اطلاعات نسبتا كامل در فلسفه قديم و حوصله تحقيق و تتبع در حكمت را دارند قرار خواهد گرفت، مىتوان گفت كتابى به اين مهمى در مباحث وجود تاكنون نوشته نشده است.
ناشران افكار صدر المتألهين شاگردان بلاواسطه و مع الواسطه او بودهاند كه در حوزههاى اسلامى به تدريس اشتغال داشتهاند. بعد از مرگ ملا صدرا شهر اصفهان «دار العلم بزرگ اسلامى» مركز تدريس علوم عقلى بوده و ساليان متمادى فضلا و دانشمندان شيعه- عليهم الرحمة و الرضوان- به تدريس كتب «حكماى اسلامى» اشتغال داشتهاند.
در اين اواخر دانشمندان از شهر اصفهان به تهران مسافرت كردند و كمكم تهران مركز نشر علوم عقلى و كتابهاى فلسفى اسلامى گرديد. گرمترين حوزههاى تدريس علوم فلسفى و شعب فنون عقلى در تهران تشكيل مىشده است.
بعد از تأسيس حوزه علميه قم، تدريس فلسفه كمكم در اين شهر رواج پيدا نمود و اساتيد از جاهاى ديگر به قم مسافرت كردند. در اين زمان حوزه مهم فلسفه اسلامى در قم تشكيل مىشود. شرح كامل كيفيت سير فلسفه ملا صدرا بعد از وفات او «توسط دانشمندان» خواهد آمد. شهر مذهبى قم مركز دانشمندان