شارح علامه علاوه بر تبحر در فلسفه، از عرفان و تصوف نيز بى‌بهره نبوده است و از موارد مختلف شرح، معلوم مى‌شود كه بر فلسفه ملا صدرا و حكمت متعاليه تسلط كامل داشته است و آن قسمتى را كه مربوط به مبناى عرفاست و صدر المتألهين از كلمات محققان از اهل توحيد استفاده نموده است، كاملا شرح و بسط داده است.

شارح با آن كه كمال تسلط را بر مبانى ملا صدرا داشته و شخصى پخته و استاد ديده بوده است، چون كتاب كمتر نوشته است، عبارات شرح او چندان تعريف ندارد. بعضى از موارد، مندمج و پيچيده است و روان نيست و در بعضى از موارد از اغلاط ادبى خالى نيست، ولى در برخى از موارد، عبارات او بليغ و فصيح و رساست. اين خود، حاكى از آن است كه شارح، كثير التأليف نبوده است، بر خلاف مصنف علامه- ملا صدرا- كه داراى قلمى شيوا و روان و مستوفيانه است و به اقرار اهل فن در بين مؤلفين اسلامى از اين جهت هم كم‌نظير است و بيان او در تحقيق مبانى فلسفى امير البيان است. [١]

شارح محقق اين كتاب ملا محمد جعفر لنگرودى از اعاظم تلامذه مرحوم آخوند نورى- قدس سره- بوده است. شرح حال او را در جائى نديده‌ام و آنچه كه‌

[١]دانشمند معاصر آقاى شيخ محمد رضاى آل مظفر كه از فضلا و نويسندگان نامى اين عصر است و در نجف اشرف سكونت دارد، در مقدمه اسفار، ج ١، ص ١٦ گويد: «بالغ في تصوير آرائه باختلاف العبارات و التكرار، حسبما أوتي من مقدرة بيانية و حسبما يسعه موضوعه من أدائه بالألفاظ. و هو كاتب موهوب لعلّه لم نعهد له نظيرا في عصره و في غير عصره من أمثاله من الحكماء و إذا كان أستاذه الجليل السيد الداماد يسمّى أمير البيان، فإنّ تلميذه ناف عليه و كان أكثر منه براعة و تمكّنا من البيان السهل، و إنّما كان امتياز السيد باستعمال المجاز و الكنايات و الألفاظ المتخيرة و التسجيع و لأجله أعطي هذا اللقب «أمير البيان» و تلميذه في نظري أحقّ به و أولى.»