حق تعالى است، و به موجب «من أحبّ شيئا أحبّ آثاره» موجودات، محبوب و معشوق و مراد حق‌اند به تبع عشق و حب و اراده در مقام ذات «إنّه تعالى أعظم عاشق و أعظم معشوق» و حب حق به اشيا به اعتبار آن است كه موجودات، رشح و ظهور و رقيقه آن حقيقت تام قيومى مى‌باشند «يحبّهم و يحبّونه؛ لأنّه لا يحبّ إلّا نفسه».

از مجموع آنچه كه ذكر كرديم معلوم شد كه اشيا همان طورى كه در وجود، معلول حق‌اند، در استكمالات و حركات متوجه به آن مبدأ اعلا هستند، و اين توجه به مبدأ اعلا كه جبلّى هر موجودى است، همان قوه جاذبه‌اى است از مبدأ وجود كه فضاى عوالم وجود را به مقتضاى كريمه‌ وَ إِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ‌ به خروش «لا إله إلّا هو» پر كرده و اين خود همان عشق فطرى و حب ذاتى به مبدأ اعلا است كه هستى موجودات را حفظ نموده است.

پيمبر عشق دين عشق و خدا عشق‌

ز تحت الارض تا فوق السماء عشق‌