رسد به صداى ضعيفى مثل من. كسى كه سخن پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در او تأثير نداشته چگونه سخن مرا خواهد شنيد؟ دل انسان گاهى در اثر غرور و هواى نفس و تكرار معصيت، به قدرى قساوت پيدا مى‌كند كه هيچ سخن حقّى در آن تأثير نمى‌كند. خداوند در قرآن مى‌فرمايد:

[١]. (فَوَيْلٌ لِلْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اَللّهِ‌)؛١واى بر كسانى كه قلب هايشان از ذكر و ياد خدا قاسى و بى تأثير است.

[٢]. (فَبِما نَقْضِهِمْ مِيثاقَهُمْ لَعَنّاهُمْ وَ جَعَلْنا قُلُوبَهُمْ قاسِيَةً‌)؛٢بواسطه اينكه عهد و پيمان و بيعت خود را شكستند آنها را از رحمت خود دور كرديم و قلب هايشان را سخت قرار داديم.

[٣]. (ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَهِيَ كَالْحِجارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَ إِنَّ مِنَ اَلْحِجارَةِ لَما يَتَفَجَّرُ مِنْهُ اَلْأَنْهارُ وَ إِنَّ مِنْها لَما يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ اَلْماءُ وَ إِنَّ مِنْها لَما يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اَللّهِ وَ مَا اَللّهُ بِغافِلٍ عَمّا تَعْمَلُونَ‌)؛٣دلهاى شما بعد از ارائۀ معجزۀ الهى، سخت شده. پس دلهايتان در قساوت مانند سنگ شده يا سخت‌تر از آن، چرا كه از برخى سنگ‌ها، جوى‌هايى بيرون مى‌زند و پاره‌اى از آنها مى‌شكافد و از آن آب خارج مى‌شود و بعضى از آنها از بيم خدا فرو مى‌ريزد و خداوند از آنچه انجام مى‌دهيم غافل نيست.

عجيب است! خداوند مى‌فرمايد دل بعضى انسان‌ها به قدرى قساوت و تيرگى پيدا كرده كه از سنگ‌هاى سخت هم شديدتر شده. با اينكه سنگ با آن صلابت و شدت گاهى از آن نهر جارى مى‌شود و از ترس خدا فرو مى‌ريزد. (لَوْ أَنْزَلْنا هذَا اَلْقُرْآنَ عَلى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اَللّهِ وَ تِلْكَ اَلْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ‌)[٤]؛ اگر اين قرآن را بر كوهى فرو مى‌فرستاديم يقيناً آن كوه را از بيم خداوند فروتن و از هم پاشيده مى‌ديدى و اين مثل‌ها را براى مردم مى‌زنيم باشد كه آنها بينديشند.

اما اين انسان سنگ دل به اندازۀ سنگ هم انعطاف و حق پذيرى ندارد و اميد نيست

[١]. زمر (٣٩)، ٢١.

[٢]. مائده (٥)، ١٣.

[٣]. بقره (٢)، ٧٤.

[٤]. حشر (٥٩)، ٢١.