شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٧٨ - سير&#١٧٢٨ على عليه السلام در بازار و اجتماع

يقول: «نزلت هذه الاية فى اهل العدل و التّواضع من الولاة و اهل القدرة من سائر الناس»[١].».

(زاذان مى‌گويد: على عليه السلام در بازارها به تنهايى و بدون همراه، راه مى‌رفت و گم شده‌ها را راهنمايى مى‌كرد و به افراد ضعيف و ناتوان كمك مى‌كرد و بر فروشنده‌ها و بقّال‌ها عبور مى‌كرد و قرآن را باز مى‌نمود و اين آيۀ شريفۀ (٨٣ سورۀ قصص) را تلاوت مى‌فرمود و مى‌فرمود اين آيه نازل شده است درباره حاكمان و واليانى كه اهل عدالت و تواضع هستند و كسانى كه نسبت به بقيه مردم اهل قدرت مى‌باشند.

[٢]. روايت دوم را نيز زاذان نقل مى‌كند كه «على عليه السلام را ديدم بندهاى كفش را به دست مى‌گرفت و در بازار راه مى‌رفت و اگر كسى احتياج به بند كفش داشت به او مى‌داد و اگر كسى راه را گم كرده بود او را راهنمايى مى‌كرد و به حمّال‌ها در حمل بار كمك مى‌كرد و بار را به دوش آنها مى‌گذاشت٢ و همان آيۀ شريفه (٨٣ سوره قصص) را مى‌خواند. سپس مى‌فرمود: اين آيه درباره واليان و صاحبان قدرت، از مردم، نازل شده است».

بعيد نيست منظور حضرت اين باشد كه حاكمان و سرپرستان جامعه اهل برترى جويى و ضعيف كشى نيستند و قدرتمندانى كه قدرت مالى و يا سياسى دارند از مال و قدرتشان استفادۀ ناروا نمى‌كنند و موجب فساد جامعه در ابعاد مختلف نمى‌شود و سعى مى‌كنند با مردم متواضع باشند و با نيازمندان و فقرا در تماس باشند.

[٣]. ابو سلام اعرج از اميرالمؤمنين عليه السلام نقل مى‌كند:

قال: انّ الرّجل لَيُعْجِبُهُ شراك نعله فيدخل فى هذه الاية: «تلك الدّار الاخرة نجعلها للذين لا يريدون علوّاً فى الارض و لا فساداً و...».٣

حضرت على عليه السلام فرمودند: كسى كه بند كفشش او را به عُجب و شگفتى و غرور وادارد، داخل در اين آيۀ شريفه خواهد بود، يعنى از كسانى است كه قصد علوّ و

[١]. منهاج البراعة، ج ٣، ص ١٠٧.

[٢]. همان.

[٣]. مجمع البيان، ج ٧، ص ٢٦٩، چاپ بيروت.