شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٥ - فضائل آل نبى صلى الله عليه و آله و سلم

تعليم و تعلم و مطالعه و فكر، راه مى‌يابد، علم حقيقى است.

شاعر مى‌گويد:

دانش انبارى در جانِ رجال نِى ز راه دفتر، نِى از مقال

دانش آن را ستاند جان به جان نِى به راه دفتر نِى از بيان

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم يك سِنخ علوم و اسرارى را از طرف خداوند داشت و بايد اين اسرار را يك جايى به رسم امانت بسپارد تا محفوظ بماند و به تدريج از آن برداشت شود، يعنى براى مردم بيان شود و اين مطالب به موقِع مناسب بين مردم منتشر گردد.

آن وقت يك قلب پاك و صاف مى‌خواهد كه اين مطالب عميق و لطيف را دريابد و در آن هم خيانت نكند بعد هم كه به مردم مى‌گويد تحريف نكند و آن جايى جز قلب صاف و پاك على عليه السلام و فاطمه عليها السلام و اولاد معصومينش عليهم السلام نيست.

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «انا مدينة العلم و علىّ بابها فَمَن اراد المدينة فليأتها من بابها»[١](من شهر علمم و على درِ آن، پس هر كه بخواهد وارد شهر شود بايد از درِ آن وارد شود).

حكيم فردوسى:

چه گفت آن خداوند تنزيل و وحى خداوند امر و خداوند نهى

كه من شهر علمم عليم در است درست اين سخن قول پيغمبر است

گواهى دهم كاين سخن راز اوست تو گويى دو گوشم بر آواز اوست

«و لجأ امره» (اهل البيت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم پناهگاه امر آن بزرگوارند)

و فرمان و دستور او را حفظ و اجرا مى‌نمايند. منظور از امر در اينجا علم و ولايت پيامبر است كه به آل او منتقل شده است.

[١]. منتهى الآمال، فصل دوم، فضايل اميرالمؤمنين عليه السلام و كنزالعمال، ج ٦، ص ٤٠١.