شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٩٨ - نقش سِلاح و جهاد در اجراى قانون الهى

بِالْغَيْبِ إِنَّ اَللّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ)؛[١]به تحقيق ما پيامبرانمان را با ادلّۀ روشن (معجزات) فرستاديم، كتاب و ميزان [عدالت] را با آنان فرو فرستاديم تا مردم به راستى و عدالت قيام كنند و آهن را كه در آن سختى زياد و منافعى براى مردم است [براى حفظ عدالت] نازل كرديم، تا معلوم شد چه كسى خداوند و رسولانش را بدون اين كه او را ببيند يارى مى‌كند.

نقش سِلاح و جهاد در اجراى قانون الهى

خداوند در آيۀ فوق غرض و هدف از فرستادن انبيا را ذكر مى‌كند و مى‌فرمايد ما رسولان خود را با بيّنات يعنى دليل‌هاى آشكار كه همان معجزات است، فرستاديم تا مردم آنها را تصديق كنند و بدانند آنان فرستادگان خدا هستند و با اين رسولان كتاب و دستورات آسمانى و آنچه را ميزان حقوقِ مردم است، فرستاديم.

اين آيۀ شريفه مطالب زيادى دارد در ابتدا هدف از بعثت انبيا و رسولان را بيان مى‌كند و مى‌فرمايد در سايۀ هدايت انبيا اگر به دين كه حقوق جامعه را بيان مى‌كند، عمل شود، عدالت حكم فرما مى‌شود و بعد از آن بلافاصله مى‌فرمايد: (وَ أَنْزَلْنَا اَلْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ)؛ ما آهن را فرستاديم كه در آن شدّت و صلابت است. و چه بسا به نظر بيايد اين جمله با جمله قبل نامربوط است چون ابتداى آيه دربارۀ بعثت انبيا و فرستادن بيّنات و كتاب است و اين قسمت مربوط به آهن و سِلاح، ولى با دقّت مى‌فهميم اين دو جمله با يكديگر مناسبت كامل دارند و آن اين است كه خداوند انبيا را فرستاد و معجزه هم به آنها داد - تا نگويند ما نشناختيم - و ميزانِ عدالت را كه بيان كنندۀ حقوقِ مردم است، همراه آنها كرد. هدف از همۀ اينها اين بوده كه افراد جامعه با عدالت زندگى كنند و به يكديگر لطمه و آسيب نرسانند و قطعاً اين چيز خوبى است امّا ممكن است كسى بگويد خدايا همۀ مردم يك طور نيستند، چون بعضى قُلدر و ستمگرند و زير بار سخنان حق نمى‌روند و اتمام حجت در آنها تأثير ندارد، پس با اين

[١]. حديد (٥٧)، ٢٥.