شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٢٧ - اصلاح ذات البين

حاكم شرع واسطه شود و از او بخواهد كه اجراى حدود را تعطيل كند و يا به تأخير بيندازد.

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم مى‌فرمايد: «اقامة حدٍّ مِن حدوداللّه خيرٌ من مطر اربعين ليلة فى بلاد اللّه»[١](اجراى حدّى از حدود الهى بهتر است از چهل شب باريدن باران در شهرها).

روايات زيادى از ائمّۀ طاهرين عليهم السلام رسيده است كه نبايد كسى شفاعت كند و واسطه شود در تعطيل كردن حدود الهى[٢].

اصلاح ذات البين

«فاَصلِحوا ذات بينكم» حضرت سفارش مى‌كنند به اصلاح ذات البين و اين كه افراد اختلافات و تعصبات بين خود را كنار بگذارند و از دو دستگى و رو در رويى بپرهيزند. بعضى شارحان گفته‌اند كلمۀ «ذات» زائد است و جاحظ در البيان به جاى «فاصلحوا ذات بينكم» مى‌گويد: «و اصلحو فيما بينكم»[٣] روايت شده است. ولى به نظر مى‌آيد كلمه ذات اشاره دارد به اصلاح ريشه‌اى و اساسى نه اصلاح سطحى و ظاهرى. اگر كلمۀ ذات نباشد معنى جمله اين مى‌شود كه بين خود صلح و آشتى برقرا كنيد و با يكديگر صلح كنيد، هر چند ممكن است از ته دل با يكديگر كينه داشته باشيد و با هم دشمن باشيد.

امّا اگر كلمۀ ذات باشد معنايش اين است كه از ته دل خود را اصلاح كنيد و با هم كينه و دشمنى نداشته باشيد، چون ريشۀ نزاع و درگيرى‌ها دشمنى و كينه توزى است و وقتى قلب و دلها با هم باشد، ديگر جنگ و دعوا برطرف مى‌گردد.

حضرت در جاى ديگر در وصيّت به حسن عليه السلام و حسين عليه السلام بعد از ضربت ابن ملجم «لعنة اللّه عليه» مى‌فرمايند: «اوصيكما و جميع ولدى و من بلغه كتابى بتقوى اللّه و نظمِ امركم و

[١]. وسائل الشيعه، ج ١٨، ص ٣٠٨.

[٢]. ميزان الحكمة، ج ٢، ص ٣٠٧ و ٣٠٨.

[٣]. شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، ج ١، ص ٢٧٥.