شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ١٥٧ - صفات متضاد اميرالمؤمنين عليه السلام

داشته است ايمان او به قدرى بوده و خوف او از خدا زياد بوده است كه همين خوف از خدا بر اعصاب او مسلط مى‌شده و ديگر نمى‌توانسته خود را نگه دارد. مثلاً اين قدر مهربان بوده كه نمى‌توانسته تحمّل كند يك نفر گرسنه باشد و على عليه السلام سير بخوابد. از اين لحاظ است كه در وجودِ على عليه السلام صفات متضاد جمع شده است. و اين برحسب ظاهر است ولى در واقع اينها همه از قوّت ايمان و تقوى سرچشمه مى‌گيرد، حضرت از بس قوّت ايمان داشته كه در مورد جنگ مى‌فرمايد: «و اللّه لو تظافرت العرب على قتالى لما ولّيتُ عنها»[١](به خدواند سوگند اگر همۀ عرب پشت به پشت هم بدهند كه با من تنهايى بجنگند من كسى نيستم كه پشت به جنگ بكنم).

حضرت را حيدر كرّار غير فرّار لقب دادند كه پى در پى حمله مى‌كند ولى فرار نمى‌كند. زره حضرت پشت نداشت و وقتى پيشنهاد كردند براى آن پشت درست كند فرمود: من نياز ندارم، چون هيچ وقت پشت به دشمن نمى‌كنم.

والسّلام عليكم و رحمة اللّه و بركاته

[١]. نهج البلاغه، نامۀ ٤٥.