فصاحت به حدّ اعجاز رسيده باشد.و معنى آن به نحوى باشد كه:مشتمل بر اصول حقايق معارف و مواعظ و احكام،و متضمّن بيان دقايق صنع پروردگار-متعال-و مغيّبات احوال تأثير او در دلها چگونه است و نفس را از آن،چقدر صفا حاصل مى‌شود؟!پس بر كسى كه از اهل ايمان باشد مواظبت بر تلاوت آن لازم،و ملاحظۀ آداب و شرايط تلاوت،متحتّم است.و از براى آن،آداب ظاهريّه‌اى و آداب باطنيّه است.

فصل:آداب ظاهريّۀ قرائت قرآن

امّا آداب ظاهريّۀ آن،آن است كه:با وضو باشد.و به طريق ادب،با سكون و وقار نشسته باشد،يا ايستاده رو به قبله و سر پيش افكنده و تكيه نزده و چهار زانو ننشسته باشد،و پاى خود را نكشيده باشد.بلكه مانند كسى باشد كه:در نزد جليل الشّأن مى‌نشيند،يا مى‌ايستد.و شمرده و به تأنّى بخواند.

و از اين جهت است كه:در احاديث رسيده است كه:«هرگاه كسى در كمتر از سه روز،قرآن را ختم كند دانا نيست». [١]

در حديث ديگر است كه:«خوش ندارم كه كسى در كمتر از يك ماه،يك ختم قرآن كند». [٢]

بلى در ماه مبارك رمضان،احاديث وارد است كه:«در هر سه روز،يك ختم بكند». [٣]

و از جمله آداب،آن است كه:گريه كند.و اگر او را گريه نيامد خود را به گريه بدارد.و اندكى بلند بخواند،اگر از ريا كردن ايمن باشد.و اگر تواند صداى خود را زينت دهد،امّا نه به نحوى كه:مشتمل بر ترجيع باشد.و حقّ آيات را مراعات كند،بدين نحو كه:چون به آيه سجده رسد سجده كند.و چون به آيه عذاب رسد پناه به خدا گيرد.و چون به آيۀ رحمت و ذكر نعيم بهشت رسد،آن را از خدا مسئلت نمايد.و چون به آيه‌اى رسد كه:مشتمل بر تسبيح يا تكبير پروردگار باشد تسبيح و تكبير او كند.و چون به آيۀ دعا و استغفار رسد دعا و استغفار كند.

و در ابتداى قرائت بگويد:«أعوذ باللّه السّميع العليم من الشّيطان الرّجيم».و از هر سوره كه فارغ شود بگويد:«صدق اللّه العلىّ العظيم و بلغ رسوله الكريم اللّهم انفعنا به و بارك لنا فيه الحمد للّه ربّ العالمين».

[١] محجة البيضاء،ج ٢،ص ٢٢٢.و احياء العلوم،ج ١،ص ٢٤٨.

[٢] كافى،ج ٢،ص ٦١٧،ح ١.

[٣] كافى،ج ٢،ص ٦١٨،ح ٥.