مروى است كه:«روزى حضرت پيغمبر-صلّى اللّه عليه و آله-غنيمتى را ميان اصحاب خود قسمت مى‌فرمود،يكى از اعراب به مسلمين گفت كه:در اين قسمت، خدا را ملاحظه نكرد.و چون اين سخن به سمع همايون سيّد رسل-صلّى اللّه عليه و آله- رسيد گونه‌هاى مبارك او سرخ شد،پس فرمود:خدا رحمت كند برادرم موسى را كه بيش از اين اذيّت به او رسانيدند و او صبر كرد». [٢]

سوّم:در امورى كه مطلقا اختيارى و قدرتى در آنها از براى بنده نيست مانند:بلاها و مصايب دنيويّه و حوادث دهريّه.

و صبر بر آنها بسيار شديد و گران،و تحمّل آنها صعوبت بى‌پايان دارد.و كسى را مرتبۀ صبر بر آنها حاصل نمى‌شود مگر اينكه سرمايۀ صدّيقين و مقرّبين با او باشد.و رسيدن به آن،موقوف بر معرفت كامل و يقين تامّ است.

و از اين جهت سيّد رسل-صلّى اللّه عليه و آله-فرمود كه:«خداوندا!سؤال مى‌كنم از تو يقينى را كه بر من سهل و آسان كند جميع مصيبتهاى دنيويّه را». [٣]

فصل:ثمراتى كه بر صبر مترتّب مى‌شود

چنان كه مذكور شد مرتبۀ صبر بر بلايا و محن از مراتب رفيعه و درجات منيعه است.

و صبر،منزلى است از منازل دين،و مقامى است از مقامات موحّدين.و به واسطۀ آن، بنده در سلك مقرّبان بارگاه احديّت داخل،و به جوار حضرت احديّت واصل مى‌گردد.

و تا كسى صبر را شعار خود نسازد به مراتب ارجمند فايز نگردد.و تا آدمى جرعه بلا را لا أبالي وار سر نكشد قطره‌اى از جام محبّت نچشد.

ناز پرورد تنعّم نبرد راه به دوست عاشقى شيوه رندان بلاكش باشد
صبر،بنده را به درجات بلند و مقامات ارجمند مى‌رساند.و او را بر مسند عزّت،و تخت سعادت مى‌نشاند.

صبر تلخ آمد و ليكن عاقبت ميوه شيرين دهد پر منفعت
و خداوند عالم-جلّ شأنه-بيشتر خيرات را نسبت به صبر داده است.و اكثر درجات بهشت را به آن متعلّق فرموده.و آن را در هفتاد و چند موضع از كتاب خود ذكر فرموده.و اوصاف بسيار از براى صابرين ثابت كرده.و از براى ايشان صلوات و

[١] محجة البيضاء،ج ٧،ص ١٢٥.و احياء العلوم،ج ٤،ص ٦٢.

[٢] محجة البيضاء،ج ٧،ص ١٢٥.و احياء العلوم،ج ٤،ص ٦٢.

[٣] محجة البيضاء،ج ٧،ص ١٢٦.و احياء العلوم،ج ٤،ص ٦٣.