معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٧٧٣ - طريق تحصيل رضا
فصل:طريق تحصيل رضا
طريق تحصيل رضا آن است كه:سعى كند در تحصيل محبّت الهى به دوام ذكر خدا در قلب،و فكر در عجايب صنع او.و تدبّر در حكم و مصالحى كه در مخلوقات قرار داده.و به مواظبت بر طاعات و عبادات و تضرّع و زارى با كم نمودن علايق دنيويّه و عوايق نفسانيّه تا محبّت او به مرتبهاى رسد كه محو خيال دوست گردد.و چنان مست باده محبّت گردد كه احساس ألم و مصائب و بلاها نكند.همچنان كه عاشق شيدا كه از همه حالات عشق لذّت مىيابد و بر آنچه در اقليم عشق بر او دشوار شود مبتهج و مسرور مىگردد و مىگويد:
گر تيغ بارد از كوى آن ماه
گردن نهاديم الحكم للّه
و مىگويد:
بر نمىدارم از اين در،سر خود اى دربان
صد ره از سنگ جفاى تو گرم سر شكند
و مىگويد:
تو مىبايد كه باشى و رنه سهل است
زيان مايه جاهى و مالى
و نيز مىگويد:
خوشا ياد عشق و خوشا نام عشق
خوشا صبح عشق و خوشا شام عشق
خوشا خوارى و بىكسىهاى عشق
تهى دستى و نارسىهاى عشق
خوشا خارهاى دل آزار عشق
خوشا نالههاى گرفتار عشق
خوشا سوز عشق و خوشا درد عشق
خوشا سينۀ درد پرورد عشق
خوشا عاشقان و شب تارشان
خوشا نالههاى دل آزارشان
و ملاحظۀ حكايات دوستان خدا و شنيدن مقالات ايشان از نظم و نثر،و تتبّع احوال ايشان مدخليّتى تمام در تقويت محبّت و«تشييد مبانى» [١] رضا دارد،زيرا از هر حكايتى در دل تأثيرى،و از هر كلامى از ايشان در نفس اثرى ملاحظه مىشود.و نفس را به اين مرتبه راغب مىسازد.بلكه بسا باشد كه استماع حكايات و احوال سر باختگان راه محبّت مجازى،و اطّلاع بر كيفيّت محبّت ايشان نيز في الجمله تأثيرى در نفس نمايد.
و از جمله طريق تحصيل مقام رضا آن است كه:تأمّل كند در اينكه خود او از همه
[١] استوار كردن پايه و بنيان.