معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٦٣٣ - مواضعى كه غيبت در آنها جايز است
طاعت آن نيست كه بر خاك نهى پيشانى
صدق پيش آر كه اخلاص به پيشانى نيست
و فرمود:«خوشا به حال كسى كه خالص گرداند عبادت و دعا را از براى خدا.و دل او مشغول نگردد به آنچه دو چشم او مىبيند.و ياد خدا را فراموش نكند به واسطه آنچه گوشهاى او مىشنود.و دل او محزون نگردد به سبب آنچه خدا به ديگرى عطا فرموده». [١]
و از حضرت امام محمد باقر-عليه السّلام-مروى است كه:«هيچ بندهاى خالص نگردانيد ايمان خود را از براى خدا چهل روز،مگر اينكه خدا زهد در دنيا را به او كرامت فرمود.و او را بينا گردانيد به دردهاى دنيا و دواى آنها.و حكمت آن را در دل او ثابت گردانيد.و زبان او را به آن گويا ساخت». [٢]
و از حضرت صادق-عليه السّلام-مروى است كه:«اخلاص،جمع مىسازد همه اعمال فاضله را.و آن معنى است كه كليد آن قبول،و«سجلّ» [٣] آن،رضاست.پس هر كه خدا عمل او را قبول مىكند خدا از او راضى است،و او از جمله مخلصان است اگر چه عمل او اندك باشد.و كسى كه خدا قبول نمىكند عمل او را،مخلص نيست،اگر چه عمل او بسيار باشد.بعد از آن،مىفرمايد:و ادنى مرتبه اخلاص،آن است كه:بنده آنچه قدر طاقت اوست به جا آورد.و در نزد خدا قدرى و مرتبهاى از براى عمل خود قرار ندهد،كه به واسطه آن مكافات و مزدى از خدا طلبد،زيرا،او مىداند كه:اگر خدا حقّ بندگى را از او مطالبه نمايد،از أداى آن عاجز است.و پستترين مقام بنده مخلص در دنيا آن است كه:از جميع گناهان سالم ماند.و در آخرت،آن است كه:از آتش خلاص شود و به بهشت فايز گردد». [٤]
و بالجمله،صفت اخلاص،سر همه اخلاق فاضله،و بالاترين جميع ملكات حسنه است.قبول عمل به آن منوط،و صحت عبادت به آن موقوف است.و عملى كه از اخلاص خالى باشد،در نزد پروردگار اعتبار ندارد.و در نزد«مستوفيان» [٥] روز جزا به چيزى برندارند.
قلب روى اندوده نستانند در بازار حشر
خالصى بايد كه از آتش برون آيد سليم
[١] كافى،ج ٢،ص ١٦،ح ٣.
[٢] كافى،ج ٢،ص ١٦،ح ٦.
[٣] در اينجا به معنى امضا است.
[٤] بحار الأنوار،ج ٧٠،ص ٢٤٥،ح ١٨.
[٥] حق گيرنده،(گيرندگان اعمال در روز قيامت).