معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٥٥٢ - مراء و جدال و مخاصمه

و مراء مكن با صاحب حلمى،و نه با سفيهى،چون صاحب حلم،دشمن تو مى‌شود و سفيه،تو را اذيت مى‌رساند». [١]

و فرمود كه:«زنهار،حذر كنيد از مراء و جدال،كه باعث عداوت و كشف عيوب مى‌گردد». [٢]

و اين صفت مذمومه به كثرت مجادله كردن و غالب شدن بر خصم-خواه به حق و خواه به باطل-قوّت مى‌گيرد،تا مى‌رسد به جائى كه صاحب آن مثل سگ گيرنده دائم راغب است كه با هر كس درافتد.و هميشه در پى آن است كه:سخنى از كسى بشنود و در آن دخل و تصرف كند،و از آن لذّت يابد.خصوصا در مجمعى كه بعضى از ضعفاء العقول باشند،و اين خلق خبيث را كمالى دانند و صاحب آن را به آن ستايش كنند و گويند:فلان شخص،حرّاف و جدلى و تيز بحث است،و كسى او را ملزم نمى‌تواند كرد.و به اين شاد مى‌شود.غافل از اينكه اين،از خباثتى است كه در باطن او جاى دارد.

و اما خصومت،كه لجاج كردن در كلام است از جهت استيفاى مطلب و مقصود خود،آن نيز چون مراء و جدال،مذموم و بد،و غائله آن بى حد است.ابتداى اكثر شرور و فتن،و مصدر انواع رنج و محن است.

حضرت رسول-صلّى اللّه عليه و آله-فرمود كه:«هرگز جبرئيل به نزد من نيامد مگر مرا موعظه كرد و آخر كلامش اين بود كه:زنهار،احتراز كن از لجاج و تنگ گيرى بر مردم،كه آن عيب آدمى را ظاهر،و عزّت او را تمام مى‌كند». [٣]

و فرمود كه:«دشمن‌ترين مردم در نزد خدا،لجوج خصومت كن است». [٤]

و حضرت امير المؤمنين-عليه السّلام-فرمود كه:«بر شما باد حذر كردن از مراء و خصومت،كه اين‌ها دلها را بيمار مى‌كند و بر برادران،نفاق مى‌روياند». [٥]

و از امام به حق ناطق،جعفر بن محمد الصادق-عليه السّلام-مروى است كه:«از خصومت احتراز كنيد كه آن،دل را مشغول و گرفتار مى‌كند.و باعث كينه و نفاق مى‌گردد». [٦]

و شك در اين نيست كه اكثر فتنه‌ها و ناخوشيها از خصومت برخاسته.