معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٥١١ - كوتاهى و مسامحه كردن در امر به معروف و نهى از منكر
و روزى آن حضرت به طايفهاى از اصحاب خود فرمودند كه:«بر من لازم است كه بىگناهان شما را به گناهكاران مؤاخذه نمايم.و چگونه لازم نباشد و حال اينكه از مردى از شما عمل قبيحى به شما مىرسد و انكار بر او نمىكنيد.و از او دورى نمىنمائيد.و اذيّت نمىرسانيد او را تا آن را ترك كند». [١]
و فرمود كه:«البتّه بار خواهم كرد گناهان نادانان شما را بر علما و دانايان شما.
چه چيز باز مىدارد شما را كه چون از مردى از شما معصيتى به شما برسد به نزد او بيائيد و او را سرزنش كنيد و پند و نصيحت كنيد؟!شخصى عرض كرد كه:قبول نمىكنند.فرمود:از ايشان دورى كنيد و از نشستن با ايشان اجتناب نمائيد». [٢]
و اخبار بسيار در منع از حاضر شدن در مجالس معصيت،وارد شده،در صورتى كه نهى از آن،و دفع آن مقدور و ممكن نباشد.
و رسيده است كه:«اگر كسى در مجلس معصيت حاضر شود لعنت بر او نازل مىشود». [٣]
بنابراين،جايز نيست داخل شدن در خانههاى ظلمه و فسّاق،در هنگامى كه مشغول ظلمى يا فسقى باشند.و همچنين جايز نيست حاضر شدن در مجامعى كه در آنها معصيتى واقع مىشود و آدمى قدرت بر دفع آن ندارد،زيرا كه:ملاحظه معاصى،بدون ضرورت جايز نيست.و عذر اينكه:من قدرت بر دفع آن ندارم مسموع نى.و به اين سبب بود كه:جمعى از پيشينيان،عزلت اختيار كرده و از مردم كناره گرفته و به اين مضمون عمل مىنمودند.
اگر در جهان از جهان رستهاىست
دراز خلق برخويشتن بستهاىست
و سبب عزلت ايشان اين بود كه مبادا در بازار و راه و مجامع و عيدگاه ملاحظه عصيان پروردگار را نمايند و از دفع آن عاجز باشند.
و چون حال مسامحه در امر به معروف و نهى از منكر را دانستى،و فهميدى كه بر آن چه قدر مفاسد مترتّب است،خواهى دانست كه:امر به معصيت و نهى از طاعت چه مفسدهاى دارد.و چه عقاب در مقابل آن است! روزى حضرت پيغمبر-صلّى اللّه عليه و آله-فرمودند كه:«چگونه خواهيد بود هرگاه زنان شما فاسد شوند؟و جوانان شما فاسق گردند؟و امر به معروف نكنيد و نهى از منكر ننمائيد؟از روى تعجب عرض كردند كه:همچنين وقتى خواهد بود؟فرمود:بلى.و بدتر
[١] وسائل الشيعه،ج ١١،ص ٤١٥ و تهذيب الأحكام،ج ٦،ص ١٨١.
[٢] بحار الأنوار،ج ٢،ص ٢٢،ح ٦٣.
[٣] جامع السعادات،ج ٢،ص ٢٣٦.