معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٤١٩ - آداب انفاق كننده
سوم آنكه:صدقات خود را در يكى از اوقات شريفه و ازمان فاضله بدهد.و آن وقت را از براى بذل و عطا مقرر دارد.مثل روز عيد غدير،و ماه ذى الحجه،به خصوص دهه اول آن.يا ماه رمضان،به خصوص دهه آخر آن.
و مروى است كه:«پيغمبر خدا-صلّى اللّه عليه و آله-جوادترين خلق بود.و در ماه رمضان مثل باد تند بود كه هيچ چيز را نگاه نمىداشت». [١]
چهارم آنكه:زكاة و ساير حقوق ماليه واجبه را آشكار و علانيه بدهد،كه آن افضل است از پنهان دادن.و آنچه از عطاها كه سنت باشد پنهان دادن آن افضل است.
همچنان كه حضرت صادق-عليه السّلام-به آن تصريح كرده و فرمودند كه:«اگر مردى زكاة مال خود را بر دوش كشد و به فقير رساند،حسن جميلى است از براى او». [٢]
و اين در وقتى است كه از شايبه تشويش ريا مطمئن باشد.و آن فقيرى كه مىگيرد از اظهار آن شرم و حيا نكند.و الا پنهان دادن واجبات هم افضل است.
پنجم آنكه:از منّت نهادن بر فقير و ايذاى او احتراز كند.و عطائى كه به كسى نمايد از صفحه خاطر محو سازد،تا در دفتر حسناتش ثبت گردد،كه اگر از اين صفت خبيثه اجتناب نكند.صدقۀ او باطل،و«حليه» [٣]صحت،«عاطل» [٤]مىماند.
همچنان كه حق-سبحانه و تعالى-مىفرمايد كه: «يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تُبْطِلُوا صَدَقٰاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذىٰ » يعنى:«اى مؤمنان!باطل مسازيد صدقات خود را به منت نهادن و آزار دادن». [٥]
و از سيّد انام مروى است كه:«كسى كه با برادر مؤمن خود نيكى كند و بر او منت نهد خداى-تعالى-عمل او را از درجه اعتبار ساقط سازد.و او را بر گناه خود بگيرد.و سعى او را نپذيرد». [٦]
و منت نهادن،اين است كه:همچنين داند كه به آن فقير احسانى نموده.و علامت ظاهرى آن،اين است كه:در نزد مردم زبان به اظهار آن گشايد و آن را نقل كند،و از آن راه،از فقير چشم داشت ثنا و تعظيم و فرمانبردارى داشته باشد.
و علامت باطنى آن،اين است كه:بعد از عطا،از آن فقير خلاف ادبى يا خيانتى
[١] جامع السعادات،ج ٢،ص ١٢٨.جهت اطلاع بيشتر از جود پيغمبر اكرم-صلّى اللّه عليه و آله-رجوع شود به بحار الأنوار،ج ١٦،ص ٢٣١.
[٢] وسائل الشيعه،ج ٦،ص ٢١٥.
[٣] زينت.
[٤] مهمل و بيهوده.
[٥] بقره،(سورۀ ٢)،آيه ٢٦٤.
[٦] وسائل الشيعه،ج ٦،ص ٣١٦،ح ٥.