معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٢٣٨ - نقش قوّه خياليّه و واهمه و عاقله

و از اين جهت است كه گفته‌اند:«غضب جنونى است كه دفعى عارض مى‌گردد». [١]

و بسا باشد كه:شدت غضب،موجب مرگ مفاجات گردد.

و بعضى از حكما گفته‌اند كه:«كشتى كه به گرداب افتاده باشد و موجهاى عظيم آن را فرو گرفته باشد و بادهاى شديد آن را به هر طرف افكند به خلاص و نجات نزديكتر است از كسى كه شعله غضبش به التهاب آمده باشد».

و در اخبار و آثار،مذمت شديد در خصوص غضب وارد شده است.حضرت رسول -صلّى اللّه عليه و آله-فرمودند كه:«غضب ايمان را فاسد مى‌گرداند چنانكه سركه عسل را فاسد مى‌كند». [٢]

و از حضرت امام محمد باقر-عليه السلام-مروى است كه:«اين غضب آتش پاره‌اى است از شيطان،كه در باطن فرزند آدم است.و چون كسى از شما غضبناك گرديد چشمهاى او سرخ مى‌گردد و باد به رگهاى او مى‌افتد و شيطان داخل او مى‌شود». [٣]

و از حضرت امام جعفر صادق-عليه السلام-مروى است كه:«غضب،كليد هر بدى و شرّى است». [٤]

و باز از آن حضرت مروى است كه:«غضب،دل مرد دانا را هلاك مى‌كند». [٥]

و نيز آن حضرت فرموده است كه:«كسى كه قوۀ غضبيّه خود را مالك نباشد عقل خود را نيز مالك نيست». [٦]

و مخفى نماند كه:علاوه بر اينكه خود غضب از مهلكات عظيمه و از صفات خبيثه است،لوازم و آثارى چند نيز بر آن مترتّب مى‌شود كه همه آنها مهلك و قبيح است، مانند:فحش و دشنام و اظهار بدى مسلمين و شماتت ايشان و سرّ ايشان را فاش كردن و پرده ايشان را دريدن و سخريه و استهزاء به ايشان كردن و غير اين‌ها از امورى كه از عقلا صادر نمى‌گردد.

و از جمله لوازم غضب آن است كه:البته بعد از تسكين«نايره» [٧]آن،آدمى پشيمان و افسرده خاطر مى‌گردد.و غضبناك و غمناك و شكسته دل مى‌شود.و باعث دشمنى دوستان و شماتت دشمنان،و شادى ايشان و سخريه و استهزاى اراذل و اوباش،و تألم