مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٧٧ - تاریخچه مسأله حرکت

ب . اصل حرکت

تاریخچه مسأله حرکت

یکی از اصول دیالکتیک اصل حرکت است. راجع به حرکت، تاریخچهای در کتابهای تاریخ فلسفه ذکر میکنند که به طور اجمال در اینجا بیان میشود.

یکی از چیزهایی که از قدیم فکر بشر را به خود مشغول داشته است، تغییراتی است که در عالم مشاهده میشود. این تغییرات هم مانند «تضاد» جنبه عمومی داشته و قهراً اذهان را به طرف خود جلب میکرده است.

افکار، در میان تغییر و ثبات یعنی اینکه آیا اصل، ثبات است و تغییرها امور سطحی و ظاهری و احیانا فریب و خیال است یا اصل، تغییر است و ثبات امر ظاهری و خیالی [در تردید بود].

در فلسفه قدیم یونان- که به تصدیق امروزیها نطفه همه فلسفههایی که در عصرهای بعد پیدا شده در آن دوره وجود داشته است- بعضی فیلسوفان بیشتر توجهشان به تغییر بوده است و هراکلیت نماینده این گونه طرز تفکر است. البته از او در این مورد، تنها جملههایی ذکر شده است نه برهان فلسفی، مانند جمله معروف «هیچ کس در یک رودخانه دو بار آبتنی نمیکند» که اشاره به این است که همه چیز در