مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢١ - تعصّب، سدّ راه شناخت
لامذهبی داریم که هیچ متعصب مذهبی به پای اینها نمیرسد. من واقعاً حیرت میکنم وقتی که میشنوم بعضی از جوانان مسیر انحرافی را پیمودهاند و زمانی که به آنها پیغام میدهم که آقایان بیایید با یکدیگر بنشینیم صحبت کنیم، شاید شما چیزی فهمیدهاید که ما نمیدانیم، بیایید ما را راهنمایی کنید، مسائل را با یکدیگر در میان بگذاریم تا ببینیم قضیه چیست، نمیآیند، هر کاری میکنیم نمیآیند، میگویند ما تازه راهمان را انتخاب کردهایم و نمیآییم. یک نفرشان گفته بود من نمیآیم چون اخیرا نظریه و فکری را انتخاب کردهام و فلانی- به تعبیر او- اندیشه و منطقش قوی است، میترسم مرا متزلزل و بیعقیده کند. آقا! تو الآن در لامذهبی تعصب داری. تعصبی که منفور است تنها تعصب مذهبی نیست، گاهی تعصب لامذهبی از تعصب مذهبی بدتر است. ما اکنون دچار گروههایی هستیم که در لامذهبی شدیدا متعصبند. این سالن و این «کانون توحید»، بیایید، ما آماده هستیم؛ مسائل خودتان را از تریبون آزاد طرح کنید؛ منطق است، نه جنگ و دعوایی است و نه کتک و فحشی؛ پس چرا فرار میکنند؟!
چرا در کتابهایشان حتی جرأت نمیکنند نظریات الهیون را آنچنان که هست مطرح کنند و نظریات الهیون را مسخ میکنند؟! استالین [١] در کتاب ماتریالیسم دیالکتیک میگوید: «دیالکتیک برخلاف متافیزیک میگوید دنیا حرکت دارد، و متافیزیک میگوید دنیا از جای خودش تکان نمیخورد. دیالکتیک برخلاف متافیزیک میگوید اشیاء با یکدیگر مرتبطند، مجزّا، منفرد و بیارتباط با یکدیگر نیستند» در حالی که نظریه حرکت و نظریه ارتباط را- که شما اسمش را «اصل وابستگی» گذاشتهاید- برای اولین بار الهیون گفتند و این الهیون هستند که پیش از همه جهان را به منزله یک انسان دانستند و رابطه اجزای جهان با یکدیگر را نظیر رابطه اعضای یک پیکر یعنی رابطه ارگانیک شناختند. افرادی قبل از بوعلی سینا و همچنین خود او و یا مثلًا حاج ملّا هادی سبزواری این مطلب را گفتهاند. حال چرا جرأت نمیکنند حرفهای الهیون را آنچنان که هست مطرح کنند؟ چون میدانند اگر آنچه را که هست مطرح کنند جواب ندارند. [میگویند] آنها ایدهآلیست [٢] هستند و ما ماتریالیست [٣]!
[١]. .[٢]. .[٣]. .