مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٨٥ - ٢ جاودانگی حقیقت

٢. جاودانگی حقیقت

یکی دیگر از بحثهایی که لازم است مجددا مطرح شده و بیشتر دربارهاش بحث شود مسأله جاودانگیهاست. آندره پییتر میگوید [١] فلسفههایی که قائل به بودن هستند قائل به ثبات و جاودانگی هستند، و حال آنکه هیچ فیلسوفی نبوده است که قائل به ثبات به آن معنی باشد. حتی خود ذیمقراطیس که میگفت واقعیت اشیاء را همین وضع ظاهری آنها تشکیل میدهد قائل بود که همین وضع بسیار ظاهری هم جاودان نیست. اما وی اصرار دارد که فلسفه «بودن» به سه جاودانگی معتقد است:

جاودانگی روح، جاودانگی حقیقت، جاودانگی اصول اخلاقی؛ و برعکس فلسفه «شدن» روح را یک امر موقت، حقیقت را هم یک امر موقت و اصول اخلاقی را نیز یک امر نسبی میداند.

گفتیم که تعریف «حقیقت» از نظر ما خیلی روشن است و ما همیشه بدون شک و تردید میگوییم که یک قضیه حقیقی قضیهای است که مطابق واقع و نفس الامر باشد. متجددین آمدند به این ترتیب خدشه وارد کردند و گفتند این تعریف صادق نیست. البته تنها مسأله خدشه نیست، بلکه بنبستهایی پیدا کردند و در واقع آن بنبستها