معمولًا دانشمندان آنجا که میخواهند موضوع حیات را با مسئله توحید و اراده خداوند مربوط کنند مسئله آغاز پیدایش حیات را در روی زمین پیش میکشند و این سؤال را طرح میکنند که حیات و زندگی اولین بار به چه وسیله پیدا شد؟ قرائن مسلّم علمی نشان میدهد که ظهور حیات و زندگی در روی زمین آغازی دارد، یعنی هیچیک از انواع ذی حیاتها از گیاه و حیوان، همیشه و در گذشته نامتناهی نبودهاند؛ زیرا خود زمین عمر محدود و معینی دارد و بعلاوه زمین در همه عمر تخمینی چند میلیون سالی خود قابل اینکه جانداری در او وجود داشته باشد نبوده است. پس این جاندارها اولین بار به چه وسیله پیدا شدند؟

در جریان مشهود ما اینطور است که همواره هر فردی از فرد دیگر از نوع خود متولد میشود، گندم از گندم و جو از جو، اسب از اسب و شتر از شتر و انسان از انسان پدید میآید. طبیعت ابا دارد از اینکه خود به خود از یک توده خاک خالص، یک حیوان و یا یک درخت مثلًا پدید آید و بالاخره همیشه مبدأ تکوّن یک موجود زنده یک موجود زنده دیگری است که از او به صورت تخم یا نطفه مثلًا جدا میشود و در محل مناسبی رشد میکند.

حالا ابتدا این کار چطور بوده و به چه وسیله بوده است؟ آیا هر یک از این انواع بیشمار منتهی میشوند به یک فرد معین که او مبدأ این نوع است؟ اگر اینطور است خود آن فرد از چه راه و به چه وسیلهای پیدا شده؟ طبیعت که ابا دارد از اینکه بدون سابقه نطفه یا تخم و بالاخره مادهای که از موجود زنده قبلی جدا شده باشد موجود زندهای به وجود آورد؛ پس ناچار باید گفت استثنائی رخ داده و به اصطلاح اعجازی به وقوع پیوسته است و دست قدرت الهی از آستین بیرون آمده و آن فرد را آفریده است.

و یا اینکه همه این انواع، یک اصل و یک ریشه دارند و بین همه آنها رابطه فامیلی برقرار است؟ بنا بر این فرض هم دوباره عین همان سؤال پیش میآید که بر فرض، همه انواع به یک و یا چند اصل و ریشه برگردد و قبول کنیم که مبدأ تکوّن همه این موجودات زنده متنوع، یک حیوان یک سلّولی است؛ باز نظیر سؤال گذشته پیدا میشود که آن زنده اول چگونه پیدا شد؟ مگر نه این است که علم ثابت و مسلّم کرده که موجود زنده جز از مجرای موجود زنده دیگر به وجود نمیآید؟ پس آیا استثنائی پیش آمده و