مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٦١ - بررسی تعاریف حقیقت منطق عمل

بررسی تعاریف حقیقت منطق عمل

رسیدیم به مسئله معیار شناخت و مسئله ملاک شناخت. چون در جلسه پیش مقداری فشرده صحبت کردیم تا به نتیجه برسیم ولی نرسیدیم، ناچار مقدار کمی از آنچه را که گفتیم تکرار میکنیم.

گفتیم که شناخت بر دو قسم است: شناخت صحیح و حقیقی، و شناخت غلط و خطا. در این جهت اجمالا بحثی نیست؛ هر گروهی را که در نظر بگیریم، شناختها را به دو قسم تقسیم میکند: شناختهای صحیح و شناختهای غلط. اینجا دو مسئله مطرح است: یک مسئله این است که اصلا معنی صحیح بودن و حقیقت بودن از یک طرف، و غلط بودن و خطا بودن از طرف دیگر چیست؟ قدما فقط یک گونه تعریف میکردند، میگفتند: شناخت صحیح یا شناخت حقیقی یعنی شناخت مطابق با واقع، و شناخت غلط یا خطا یعنی شناخت غیر مطابق با واقع. بعضی از علمای جدید به نظرشان رسید که طبق این تعریف، خیلی از شناختها را نمیتوان فهمید که آیا صحیح است یا غلط، حقیقی است یا خطا؛ گفتند باید تعریف را عوض کنیم؛ به جای اینکه بگوییم شناخت