مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٤ - دلیل پنجم
مجموعه آثار شهید مطهری، جلد ٩، ص١٦٤
میکنند.
- تازه خود وجود رابط هم یک جور نیست، بلکه یک وقت هست که ما اتحاد ذات و صفت را ثابت میکنیم، یک وقت نسبت میان دو چیز را بیان میکنیم و یک وقت دخول فرد تحت نوع را بیان میکنیم. ما یک قسم نداریم، بلکه اقسام داریم.
استاد: بله، درست است، این اقسام هست. راسل و امثال او هم به این مطلب توجه کردهاند و توجه خوبی هم هست و یک وقتی باید اینها را هم بررسی کنیم.
- فرق بین «هست» و «است» هم به همین مطلب برمیگردد.
استاد: درست است، اتفاقا همین جور است. «هست» مرادف است با «موجود» عربی که همیشه محمول قرار میگیرد و به تعبیر دیگر معنی اسمی است، یعنی یک معنی و تصور مستقل است. اما «است» معنی ارتباطی و معنی حرفی دارد، یعنی استقلال ندارد.
در عربی «است» نداریم و مفاد «است» را همان اعراب به صورت مبتدا و خبر میفهماند، ولی در فارسی چون اعراب وجود ندارد کلمه «است» به کار میرود و این مطلب از نظر ادبا هم ثابت و مسلّم است. در قدیم مقالهای از عباس اقبال میخواندم که خیلی جانسوز گله کرده بود و ناراحت شده بود. آخر این ادبا حساسیت عجیبی نسبت به مسائل ادبی دارند که اگر فحش ناموسی به آنها بدهند برایشان خیلی آسانتر است تا یک غلط ادبی بشنوند. گله کرده بود و اظهار ناراحتی از رادیو ایران که به سبک فرنگی میگوید «اینجا تهران»؛ گفته بود «اینجا تهران» که زبان ما نیست، در زبان ما باید گفت: «اینجا تهران است». خلاصه خیلی ناراحت شده بود و جانسوز گله کرده بود که هیچ پدر کشتهای چنین گله جانسوزی نکرده است.
- مرحوم قزوینی هم همینطور بود.
استاد: بله، ادبا معمولا همهشان همین جورند.
- دکتر نصر در یک مقالهای نوشته بود که مرحوم پدرم نوشته بود: «تریاک اعلا موجود است»؛ گفته بودند که تریاکت مردم را کشت و اعلایت هم من را.
- اعلی را با الف نوشته بود.
- هلاکو آمده بود برادر دکتر نصر- همین مرحوم دکتر نصر- را در وزارت دارایی کشته بود. من بچه بودم، یادم هست. بعد رفته بودند به او خبر برده بودند که هلاکو برادرت را کشت، گفته بود: هلاکو نکشت. گفت: آخر چگونه نکشت! من الآن از