مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦١٧ - شبهه مجهول مطلق

مجموعه آثار شهید مطهری، جلد ٩، ص٦١٧

یا موجود در خارج نباشد [١]. المعدوم فی الذهن یعنی المجهول المطلق؛ چرا؟ چون اینجا بحث سر خبر است؛ بحث بر سر این است که از معدوم مطلق نمیشود خبر داد.موضوع، خبر دادن از امری است که در ذهن وجود داشته باشد، یعنی آنچه در خبر دادن به او نیاز هست وجود در ذهن است نه وجود در خارج؛ یعنی اگر شیء در خارج وجود نداشته باشد ولی در ذهن وجود داشته باشد میشود از او خبر داد [٢] ولی اگر چیزی در خارج وجود داشته باشد اما در ذهن وجود نداشته باشد امکان ندارد بشود از او خبر داد. پس ملاک، لا موجودیت در ذهن است و لا موجودیت در ذهن مساوی میشود با مجهول بودن. پس ریشه اشکال معدوم مطلق «مجهول مطلق» است.

شبهه مجهول مطلق

شبهه این است که از یک طرف ما مواجه میشویم با یک قضیه غیر قابل تردید و غیر قابل اشکال و آن اینکه «مجهول مطلق قابل خبر دادن نیست». این یک اصلی است که در خود این اصل نمیشود خدشه کرد، زیرا یک چیز آنگاه مخبر عنه واقع میشود که به نحوی برای ذهن معلوم باشد، یعنی تصویری از او در ذهن وجود داشته باشد و به تعبیر دیگر وجودی در ذهن داشته باشد. پس اگر چیزی هیچ وجودی در ذهن نداشته باشد قابل خبر دادن نیست. این مطلبی است که قابل خدشه نیست، ولی از طرف دیگر میبینیم همین که میگوییم از مجهول مطلق خبر داده نمیشود، خود همین خبری است از مجهول مطلق [٣].

استاد: بله، آن تأثیری ندارد.

استاد: بله، همین جور است.

استاد: بالاخره خود همین یک خبری است. شما الآن خبر میدهید به اینکه از او خبر داده نمیشود. به قول امروزیها اینها خبر درجه دوم و خبر مرحله دوم است. خبر