مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٦٤ - یادآوری

مجموعه آثار شهید مطهری، جلد ٩، ص٦٦٤

٣. مناط صدق در قضایا

یادآوری

گفتیم بنابراینکه ما صادق بودن و حقیقی بودن یک قضیه را به مطابقت آن قضیه با واقع و نفس الامر تعریف کنیم اشکالاتی به وجود آمده است؛ یعنی این تعریف سبب بروز یک سلسله اشکالات شده است، اشکالاتی مشابه یکدیگر در شرق و در غرب؛ چیزی که هست غربیها اغلب به دلیل همین اشکالات از این تعریف رفع ید کردهاند که ملاک حقیقت بودن یک علم، نظریه یا یک قضیه را مطابقت با واقع و نفس الامر بدانند و به ملاکهای دیگری رو آوردهاند ولی حکمای ما که آنها هم به برخی اشکالات بر اساس این تعریف رسیدهاند نخواستهاند از تعریف دست بردارند و این کار را نکردهاند و دست برداشتن از این تعریف را ناصحیح دانستهاند، زیرا واقعا هم رفع ید از این تعریف یعنی ارزش واقعی علم را بکلی نفی کردن و افتادن در همان چیزی که خود فلاسفه غربی اسمش را ایده آلیسم، ذهنیت مطلق و جدا شدن از عینیت گذاشتهاند. ما نباید از این تعریف دست برداریم. تعریف همان تعریف است ولی اشکالات هم قابل حل است.

گفتیم که حاجی مطلب را به این شکل بیان کرده است که بعد از آنکه قضایا را بهخارجیه و حقیقیه و ذهنیه تقسیم نموده گفته است که در قضایای خارجیه و