یک امر اعتباری بدانیم، زیرا معنایش این است که اصلا خیر یک امر اعتباری است و حال آنکه خیر یک امر حقیقی است، پس وجود هم امر حقیقی است. این یک برهانی است که بر اصالت وجود اقامه میکنند و به این عبارت گفته شده است: «لانّه منبع کلّ شرف» یعنی وجود به این دلیل حقیقت است که منشأ هر شرف است. مقصود از شرف همان خیر است که در مقابل شر است.

دلیل دوم

برهان دوم را هم باز باید به عنوان اصل موضوع بپذیریم (چون بحثش در آینده خواهد آمد) و آن این است که: «و الفرق بین نحوی الکون یفی» که مربوط میشود به مسأله وجود ذهنی.

مسألهای داریم به نام «وجود ذهنی» که از غامضترین مسائل فلسفه است و امروز هم فوق العاده مطرح است؛ مسأله اینکه رابطه علم با معلوم چه رابطهای است؟اضافه است؟ غیر اضافه است؟ چیست؟ شک ندارد که ما یک حالت نفسانیای داریم که نام آن حالت را «علم» میگذاریم؛ یعنی همان طور که مثلا حالتی داریم به نام شوق و حالتی به نام خوف و حالتی به نام لذت و حالتی به نام الم، حالتی هم داریم به نام علم و ادراک. ما وقتی میگوییم یک شیء را ادراک میکنیم یعنی آن را کشف میکنیم و به آن آگاهیم. این ادراک، یک چیزی است که ما را به بیرون خودمان آگاه میکند و بیرون را برای ما منکشف میکند. این ادراک چیست؟ چه رابطهای میان این حالت و آن شیء بیرونی هست؟ شیء بیرونی که قطعا در ذهن ما نیست؛ آن وجود خارجی سر جای خودش است. این فلاسفه مدعی هستند که رابطهای که میان علم و معلوم هست رابطه ماهوی است؛ یعنی ماهیت او و ماهیت این، یکی است؛ وجود دو تاست؛ یعنی این ماهیت در خارج به نوعی از وجود موجود است که نامش را میگذاریم «وجود خارجی» و در ذهن به نوعی دیگر از وجود موجود است که نامش را میگذاریم «وجود ذهنی». و این مسأله برمیگردد به اصالت وجود، برای اینکه وقتی من آتش تصور میکنم آتشی که در ذهن من است با آتشی که در خارج است ماهیتا که یکی هستند، وجودا دو تا هستند. ولی ما میبینیم که آتشی که در ذهن من است یک اثر دارد و آتش خارجی اثر دیگر دارد. آتش ذهنی که ذهن را نمیسوزاند، اما آتش خارجی اشیاء را میسوزاند. آثار همیشه مال آن