مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٩٧ - ریشه تاریخی
مجموعه آثار شهید مطهری، جلد ٩، ص٥٩٧
خودش میشود یک خبر، و خبر از مجهول مطلق است [١]. از یک طرف شما در همین قضیه حکم میکنید که امکان خبر دادن از مجهول مطلق وجود ندارد، و این قضیهای است صادق، در حالی که خود همین قضیه خودش را نقض میکند، زیرا خبری است از مجهول مطلق به اینکه خبری از او داده نمیشود.
این شبههای بوده است که در آنجا آمده است و در کتابهای منطقی مثل شرح مطالع در اوایل باب تصورات این مسأله مطرح شده است. بعد آمدهاند این را در معانی و مفاهیم دیگر هم سرایت دادهاند، از جمله در مورد معدوم مطلق تحت عنوان «المعدوم المطلق لا یخبر عنه»؛ یعنی آنچه که معدوم مطلق باشد خبر دادن از او محال است؛ که اگر در شبهه معدوم مطلق خوب دقت کنیم میبینیم ریشهاش همان مجهول مطلق است؛ یعنی گو اینکه ما آن را تحت عنوان «معدوم مطلق» ذکر میکنیم ولی در واقع یک مسأله جدیدی نیست. معدوم مطلق یعنی آنی که نه در ذهن وجود دارد نه در خارج و نه در هیچ ظرفی، پس شامل معدوم بودن در ذهن هم هست. معدوم بودن در ذهن مساوی است با مجهول بودن از برای ذهن. پس معدوم مطلق اوسع از مجهول مطلق است. ولی اشکال در مورد معدوم مطلق هم به علت سایر مصادیقش
[١].- ولی آیا واقعا این خبر است؟! استاد: خبر که هست. آیا میتوانید بگویید خبر نیست؟ به چه بیان میتوانید بگویید؟
- این قضیه دلالت میکند بر اینکه نمیشود از او خبر داد.
استاد: بالاخره خود همین باز یک خبری است. مگر «خبر» خودش موضوع یک خبر واقع نمیشود؟ همین قول آقایان منطقیین که قضایا را طبقهبندی میکنند و میگویند قضیه یا حملیه است یا شرطیه و قضیه شرطیه یا متصله است یا منفصله و ...، در همه این خبرها و قضایا «قضیه» و «خبر» موضوع واقع شده است. اگر شما میگویید: «زید قائم» یا میگویید: «السماء فوق الارض» این خودش خبر است. اکنون میتوانید یک خبر بدهید از خبرهای خودتان، بگویید: «کلّ خبری صادق» یا بگویید: «کلّ خبری کاذب» یا بگویید:«بعض خبری صادق و بعض خبری کاذب». اینها همه خبر است. وقتی میگویید: «کل خبری صادق» (هر خبر من صادق است) این خبری است که موضوعش خبرهای شماست. در باب خبر که شرط نشده است که موضوعش خبر نباشد؛ یعنی آنچه که در ماهیت خبر معتبر است در این خبرها هم هست.