استاد: همه اعتباریات هم بر میگردد به حقایق. بحثی که آقای طباطبائی در مقاله اعتباریات کتاب اصول فلسفه کردهاند- که از شاهکارهای آقای طباطبائی همین بحث مقاله اعتباریات ایشان است که تقریبا شالوده علم اصول را هم زیرورو میکند- این است که میگویند تمام اعتباریات اقتباس از حقایق است به این معنی که انسان این حقیقت را مجازا در جای دیگر به کار میبرد. ایشان میگوید روح تمام اعتبارات مجاز است. مثلا وقتی شما میگویید «رأیت اسدا یرمی» شما تصوری از شیر دارید با آن خصوصیاتش، با آن هیبت و عظمت و شجاعتش که این شیر خودش مصداق واقعی دارد که همان حیوان بیابانی است؛ آن وقت میآیید همین تصوری را که از اسد دارید روی انسان میخوابانید. معنای مجاز همین است. ما میگوییم مجاز استعمال لفظ است در غیر ما وضع له. همیشه این جور میگفتهاند که لفظ را از جای خودش برمیداریم و در غیر ما وضع له استعمال میکنیم. سکاکی در اینجا یک نظریه بسیار دقیق روانشناسانه دارد که دیگر بعد از او محققین پذیرفتند. سکاکی گفت این حرف اشتباه است که بگوییم مجاز استعمال لفظ است در غیر ما وضع له. مجاز استعمال لفظ در غیر ما وضع له نیست. اینطور نیست که ما فقط لفظ را برداشتهایم و در غیر مورد خودش استعمال کردهایم، بلکه لفظ را با معنایش برداشتهایم و در اینجا آوردهایم. او گفت هر استعارهای فرد ادعائی است؛ یعنی وقتی من میگویم «رأیت اسدا یرمی» نه این است که اسد را از معنای خودش تخلیه کردهام و فقط لفظ «اسد» را آوردهام روی زید، مثل لباسی که از تن کسی بکنند بعد با آن، تن کس دیگر را بپوشانند؛ نه، اگر آن طور باشد که اصلا لفظی ندارد. لطفش به این است که این، حقیقت ادعائی است؛ یعنی لفظ اسد را با همان تصوری که از معنای این لفظ دارم آوردهام و زید را مصداق معنی لفظ قرار دادهام؛ نه اینکه لفظ را از معنایش جدا کردهام و فقط لفظ را آوردهام در اینجا. بعد هم میگوید حسن و زیبایی و لطافت و فصاحت و بلاغت همین است که یک فرد را به طور ادعا مصداق یک معنی قرار میدهم نه اینکه لفظ آن معنا را برمیدارم و روی این به کار میبرم؛ که آقای بروجردی به دنبال همین حرف سکاکی بود که میگفت انسان در استعاره یک جمله را بجای دو جمله به کار میبرد. مثلا وقتی شما میگویید «رأیت اسدا یرمی»؛ این به منزله این است که اول گفتهاید «زید اسد» و بعد گفتهاید «رأیت هذا الاسد یرمی»؛ یعنی در اینجا دو معنی را القاء