مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٣٨ - تعریف حقیقت از نظر علمای جدید

مجموعه آثار شهید مطهری، جلد ٩، ص٦٣٨

ندارد. وقتی که در دو لحظه ثبات ندارد، شما نمیتوانید اندیشه خودتان را با آن مطابق بدانید. این اندیشه اصلا نمیتواند با آن مطابق داشته باشد، چون واقعیت اصلا هیچ ثباتی ندارد. وقتی که واقعیت ثابت نیست چیزی نمیتواند با آن انطباق پیدا کند.

تعریف دیگری که برای حقیقت کردهاند این است که گفتهاند حقیقت آن است که همه اذهان در یک زمان بر روی آن توافق داشته باشند [١]. این را به عنوان حقیقت گفتهاند نه اینکه توافق اذهان علامت حقیقت باشد. میگویند به این ترتیب مشکل حل میشود. آن نظریه علمی قرن گذشته، اذهان قرن گذشته در آن توافق داشتند پس حقیقت است؛ یعنی آنچه را که اصولیون اهل تسنن در باب اجماع گفتهاند اینها در باب حقیقت گفتهاند. اصولیون اهل تسنن میگویند توافق اذهان در یک مسأله شرعی حکم وحی را دارد، منتها وحی اختصاص به زمان یک فرد دارد، اینجا جمع جانشین فرد میشود. میگویند اگر همه علما در یک زمانی بر یک مسأله توافق کنند، در اینجا دیگر یک نوع عصمتی در کار است، امکان خطا در آن نیست و حکم وحی را دارد.