انسانی با آن سلسله اضافات. اگر این جور باشد غیر متناهی انسان هم ممکن است خلق بشود. انسان ممکن است انسان سفید باشد، انسان سیاه باشد، انسان قد بلندباشد، انسان قد کوتاه باشد. آن قدر از این اختلافها هست که اصلا قابل حصر نیست.

تا میلیونها سال هم اگر انسان تکرار بشود باز دو تا انسانی که صد در صد مثل همدیگر باشند هیچ وقت به وجود نمیآید، زیرا لا اقل از نظر زمانی با یکدیگر اختلاف دارند.

پس یک منشأ دیگر برای کثرت، ضمائم خارجی است؛ یعنی دو شیء در ذات و ماهیت با یکدیگر وحدت دارند و اختلافشان در ضمائم و عوارض است. باز یک مثال ساده ریاضی میزنیم:

شما یک دایره در اینجا رسم میکنید، بعد هم دایره دیگری در آنجا رسم میکنید. این هر دو در دایره بودن شریکند، اما چطور شده است که اینها دو تا شدهاند؟ وجه تمایز این است که این دایرهای است که در این محل قرار دارد و آن دایرهای است که در آن محل قرار دارد، این دایره در این زمان ایجاد شده و آن دایره در ثانیه بعد یا دقیقه بعد رسم شده است. وجه تمایز این دو دایره همین دو ضمیمه است. جهت مشخص این دایره این است که در این زمان [و در این مکان] است و جهت مشخص آن دایره آن است که در آن زمان [و در آن مکان] است. این است که ما میگوییم افراد نوع واحد اختلافشان به عوارض و ضمائم و مشخصات است. این هم نوع سوم از تمایز، که تمایز به عوارض و ضمائم است [١].

[١].- مگر ما نمیگوییم دو چیز که عین هم باشند تمایز آنها را ذهن ما درک میکند، یعنی این ضمائم کار ذهنی ماست؟ فرض کنید دو تا گلوله که از یک معدن هم باشند و بخواهند مثل هم باشند وقتی ذهن میخواهد آن را در نظر بگیرد میتواند آنها را دو گلوله در نظر بگیرد نه یک گلوله.

استاد: من که گفتم که از یک معدن باشند نه اینکه این را از آنجا گرفته باشند آن را هم از آنجا گرفته باشند.

- تصورش ممکن است که ...

استاد: حتی تصورش هم ممکن نیست. شما فرض کنید دو تا ماده مثلا دو تا سنگ یا دو تا گلوله در اینجا دارید که هر دو از یک معدن گرفته شده است، به این معنی که همان ماده