مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥٩ - براهین امتناع اعاده معدوم

مجموعه آثار شهید مطهری، جلد ٩، ص٥٥٩

یک هویت و معذلک اعاده شده است. وقتی هم که اعاده نشده بود همین بود.

بنابراین یک چیزی باید باشد که ملاک اعاده باشد، یک چیزی باید باشد که ملاک تفاوت اعاده با ابتدا باشد؛ باید میان ابتدا و اعاده یک فرقی وجود داشته باشد. آیا ابتدا و اعاده دو چیز است یا یک چیز؟ ابتدا غیر از اعاده است یا ابتدا عین اعاده است؟ اگر ابتدا عین اعاده است پس اعادهای نیست. پس به طور مسلّم این حرف را نمیتوانند بزنند.

و اگر بگویند: نه، دو ایجاد است و یک وجود. این هم یک مغالطهای است که ذهن میکند و خیال میکند ایجاد غیر از وجود است نه، ایجاد عین وجود است (به همان بیانی که در درس پیش در باب ایجاد و وجود عرض کردیم و دیگر تکرار نمیکنیم) ایجاد یعنی اعطاء وجود. این یک مغالطهای است که ذهن میکند که میان اعطاء وجود و مثلا اعطاء این کتاب فرق نمیگذارد. در میان افعالی که انسان در ماده انجام میدهد یعنی آنجا که فعل انسان به یک موضوع مادی اضافه پیدا میکند مثل اینکه من این کتاب را به شما میدهم، قبل از عمل اعطاء من کتابی وجود دارد و فعل من این است که کتاب موجود را میدهم به شما. انسان اگر حساب نکرده باشد خیال میکند که وجود هم مثل این کتاب است که در یک جایی و در یک مخزنی هست، موجد میآید آن وجود را از آن مخزن برمیدارد و میدهد به این. اگر وجود قبلا باشد پس شیء موجود است، پس چه چیزی را میخواهد به او بدهد؟ اگر شیء قبل از ایجاد وجود دارد پس آن شیء وجود دارد، پس دیگر موجد میخواهد چه کاری انجام بدهد؟

پس ایجاد که اعطاء وجود است با اعطاء غیر وجود متفاوت است. ایجاد عین وجود است. محال است که ایجاد متعدد باشد و وجود واحد باشد. اگر وجود واحد است ایجاد هم واحد است و اگر وجود متکثر است ایجاد هم متکثر است. ایندو از یکدیگر تفکیکپذیر نیستند.

وقتی که ما دانستیم که هویت به وجود است نه به ماهیت، و دانستیم که وجود و

داشته باشد باز با آن فرق ندارد.

- یعنی یک اثنینیتی نیست. اعاده هم معنی ندارد، چون در اعاده باید از یک نظر یک اثنینیتی