مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٠ - بازگشت به اصل بحث

مجموعه آثار شهید مطهری، جلد ٩، ص٣٤٠

مطلق است به حمل اولی، نه مجهول مطلق به حمل شایع و واقع.

اینجا هم مثل همان باب «جزئی» است که اگر ما گفتیم «الجزئی هو ما لا یقبل الصدق علی کثیرین» دیگر شما نمیتوانید بگویید که این خود قابل صدق بر کثیرین است، پس تعریف شما باطل است. نه، تعریف ما درست است، ولی این جزئی که ما در اینجا میگوییم جزئی به حمل اولی است، یعنی تعریف جزئی است نه واقعیت جزئی. اما آنجا که میگوییم «جزئی قابل صدق بر کثیرین نیست» مقصود واقعیتهای جزئی است. مثلا مفهوم زید یک واقعیت جزئی است، مفهوم عمر و یک واقعیت

جزئی است، مفهوم بکر یک واقعیت جزئی است. ولی مفهوم جزئی واقعیت جزئی نیست؛ صرف مفهوم و ماهیت محض جزئی است؛ یعنی آن چیزی است که جزئی بودن فقط در مرتبه ذاتش صدق میکند نه در مرحله واقعیتش. در مقام واقعیتش و به اعتبار اینکه در ذهن من واقعیتی پیدا کرده است نقیضش بر او حمل میشود.

مثال سوم : شبهه شریک الباری

همین اشکال در آنجا که میگویند: «شریک الباری ممتنع است» مطرح میشود.

اشکال این است که همین چیزی که شما الآن تصور کردهاید و میگویید شریک الباری ممتنع است، شریک الباری است یا شریک الباری نیست؟ جواب این است که شریک الباری است به این معنی که مفهوم شریک الباری است و تعریف شریک الباری بر او صادق است نه اینکه چیزی که الآن در ذهن من شریک الباری است واقعا شریک خداوند است: