میآییم سراغ شدت و ضعف در حرکت که آنجا مسأله خیلی واضحتر است. دو شیء را فرض کنید که هر کدام با یک سرعت معین حرکت میکنند. فرض کنید سرعت آنها هم ثابت است. مثلا یک اتومبیل را در نظر بگیرید که در یک دقیقه یک کیلومتر طی میکند و اتومبیل دیگری را در نظر بگیرید که در یک دقیقه دو کیلومتر طی میکند. هر دو حرکت میکنند؛ این حرکت میکند، آن هم حرکت میکند. ولی یک وقت است که ما میگوییم: نه، حرکت یکی از این دو تاست؛ حرکت همان یک کیلومتر در دقیقه است؛ آن که دو کیلومتر در دقیقه طی کرده نیمش را حرکت کرده و نیم دیگرش طفره است؛ یعنی نصف مسیر را حرکت کرده و نصف دیگرش را با جهش [١] طی کرده است، که البته این محال است؛ و یا ممکن است بگوییم حرکت همان دو کیلومتر در دقیقه است و آن اتومبیلی که یک کیلومتر در دقیقه طی کرده است نصف این زمان را به حرکت طی کرده و نصف دیگر را ساکن بوده است و شما خیال میکنید که در تمام این مدت حرکت میکرده است.

حال اگر کسی قائل به سکونات بشود، حرکت که به همان یک مرتبه متوقف نیست؛ اگر آن شیء در یک دقیقه یک کیلومتر را طی میکند، ممکن است آن یکی در یک دقیقه نیم کیلومتر را طی کند و آن دیگری ربع کیلومتر را و دیگری یک متررا و دیگری یک سانتی متر را و دیگری در یک دقیقه یک میلی متر را طی کند؛ آن وقت در همه اینها باید بگوییم که به نسبت سرعت آنها سکونات وجود دارد. آن وقت نقطه مقابل را در نظر بگیرید؛ ما اشیائی داریم که سرعتی حدود سرعت سیر نور دارند، اشیائی هم داریم که در یک دقیقه فاصله بسیار اندکی را طی میکنند و ما بین این دو حرکت مراتب مختلفی از حرکت وجود دارد؛ اگر ما بگوییم حرکت واقعی همان است که با سرعت سیر نور انجام گرفته است و بقیه همه در این مدت ساکن بودهاند و مثلا آن شیئی که در یک دقیقه یک میلی متر طی کرده است آن یک میلی متر را با سرعت نور حرکت کرده و بقیه این مدت ساکن بوده است، ما خیال میکردهایم که حرکت میکرده است٢ این، مطلبی است که اصلا قابل قبول نیست.

[١]. [جهش در اینجا به معنی حرکت سریع (حرکت در مدت زمان کوتاه) نیست بلکه مقصود حرکت در مدت زمان صفر است.]

حالا در این مورد- که شیء در یک دقیقه یک میلی متر طی میکند- که چشم حرکت را