در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٧٨٢

است و در واقع، در نظر امام فخر، معانى و بيان مرادف بلاغت است، در صورتى كه سكّاكى به اين دو علم، مكرّر بطور جداگانه، اشاره كرده و عبارت است:

«صناعة علم المعانى» و «علماء علم المعانى» و «ائمّة علم المعانى» و «من علماء المعانى و ائمّته» در كتاب او فراوان ديده مى‌شود.

و مى‌توان گفت كه اوّلين بار، سكّاكى حدّومرز علوم بلاغى و موضوع اين علم را تعيين كرد و علم بلاغت را به سه قسم، معانى- بيان- محسّنات منقسم ساخت و براى بلاغت، قواعد و اصولى وضع كرد.

البته نامگذارى محسّنات لفظى به علم بديع از ابداعات بدر الدين‌ «*» ابن مالك است در كتاب «المصباح فى اختصار المفتاح فى المعانى» و اوست كه نام بديع را بر محسّنات لفظى اطلاق كرد و نه ابن معتز.

مدلول بديع در نظر ابن معتز