معناى لغوى كلمه «إفاضة» از جنبه بلاغى درخور اهميّت است؛ زيرا كلمه «إفاضة» از «أفاض الماء: اذا صبّه بكثرة» مى‌باشد و در اين آيه خلق، به رودخانه‌اى تشبيه شده و در واقع قرآن گفته است: هنگامى كه اين رودخانه عظيم [- مردم‌] از سرزمين عرفات به جوشش و جريان افتاد، در آستانه مشعر الحرام خدا را به توحيد و تعظيم ياد كنيد «فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ» آن‌چنان كه خداوند شما را به راه آورد و به راه راست، هدايت كرد. «وَ اذْكُرُوهُ كَما هَداكُمْ» هرچند كه پيش از اين، شما از شمار گم‌گشتگان بوديد ٣٤. «وَ إِنْ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الضَّالِّينَ».

در آيات بعدى هم كه بخشى از مراسم حج، بيان شده، نكات جالب توجهى وجود دارد. آيه ٢٠٠ سوره بقره چنين است: «فَإِذا قَضَيْتُمْ مَناسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آباءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْراً فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا وَ ما لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ». آيه ٢٠٠/ بقره.

يعنى: چون آداب و مناسك حج را انجام داديد، به جاى ياد از پدرانتان، بلكه از آن هم، بيشتر، ذكر خدا گوييد. [أعراب جاهلى پس از پايان مراسم حج، مفاخر موهوم آباء و اجدادى خود را برشمردند و به آنها مى‌نازيدند] برخى از مردم دعا مى‌كنند كه خدايا! در دنيا به ما بده، و در آخرت بهره‌اى ندارند.

در آيه بعدى قرآن مجيد گفته است: «وَ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النَّارِ» سوره بقره/ ٢٠١.

يعنى: دسته ديگر از مردم مى‌گويند: اى خدا! ما را از نعمت دنيا و آخرت، هر دو، بهره‌مند گردان و از عذاب آتش دوزخ هم نگاهدار.

در اين دو آيه هم كه بخشى از مراسم حج، بيان شده، باز هم هدف اصلى اسلام اينست كه انسانها را به ياد خدا اندازد و قلبها را متوجّه خدا كند و يك عادت نكوهيده عرب جاهلى را از ميان بردارد؛ زيرا عرب جاهلى، براى حجّ خود رسالتى قائل نبود و از انجام مراسم حج، هدف انسانى نداشت، پس از پايان مراسم حج به اسواق عكاظ و مجنّة و ذى المجاز- كه تنها براى دادوستد نبود- حضور مى‌يافت و در باب مفاخر آباء