در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٦٠٢
٢١ تأليف و تصنيف براى وى برشمرده ١١ و ابن خلكان اسم پنج كتاب ثعالبى را ثبت كرده ١٢ و حاج خليفه در صفحات گوناگون كتاب «كشف الظنون» نزديك به ٢٠ كتاب براى ثعالبى ذكر كرده ١٣ و اسماعيل پاشا بغدادى در كتاب «هديّة العارفين» براى ثعالبى ٢٥ كتاب اسم برده. ١٤ و جرجى زيدان در كتاب «تاريخ آداب اللغة العربية» ٣٦ كتاب براى ثعالبى نوشته ١٥ و خير الدين زركلى در كتاب الاعلام ٣٣ كتاب چاپ شده و چاپ نشده براى ثعالبى، ثبت كرده است ١٦.
محمود عبد اللّه الجادر، تا ٩٥ كتاب و رساله، اعم از مطبوع و مخطوط و مفقود به ثعالبى، نسبت داده و كتب و رسالات مزبور را، معرفى كرده و در ضمن يازده كتاب و رساله را كه برخى از دانشمندان و مورخان خطاءا به ثعالبى، نسبت دادهاند و مسلم است كه از ثعالبى نيست، برشمرده است ١٧.
آثار ثعالبى
اينك به اختصار، برخى از آثار ثعالبى را نام مىبريم:
١- سحر البلاغة:
ثعالبى خود كتاب را بدين نام، ناميده و اكثر قدما نيز كتاب را به همين اسم خواندهاند، جز كلاعى كه نام كتاب را «سحر البلاغة و سرّ البراعة» نوشته ١٨ و على الخاقانى هم در مقدمه «رسائل الثعالبى» در شماره يازدهم نام كتاب را سحر البلاغة و سرّ البراعة ثبت كرده است. ١٩
كتاب سحر البلاغة، در چهارده بخش نوشته شده و از نظم و نثر بلغا و شعرا در اين كتاب، سخن رفته است.
٢- التمثيل و المحاضرة:
ثعالبى، خود كتاب را بدين اسم ناميده، ولى نويسنده كتاب زهر الاداب و ثمر الالباب، به صراحت، از كتاب اسمى نياورده است، ولى جرجى زيدان نام كتاب را التمثيل و المحاضرة ثبت كرده است. (٢٠)
ثعالبى در اين كتاب، از امثال قرآنى و احاديث شريف نبوى و اقوال صحابه و تابعين و اعلام و بزرگان، بحث كرده و جنبههاى بلاغى امثال را بيان كرده است و شايد