در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٣٨٥
فخر رازى در باب «تضمين المزدوج» و «ترصيع» و «مراعات النظير» و «الجمع و التفريق و التقسيم» و ديگر مسائل علوم بلاغى، مطالبى از كتاب «حدائق السحر» نقل كرده است.
ويژگى خاص كتاب «حدائق السحر» اينست كه، در برخى از تعاريف وطواط، جنبههاى نقدى مشاهده مىشود كه كتاب «ترجمان البلاغة» رادويانى، اين جنبه را دارا نيست، مثلا وطواط در باب «التشبيهات» مىگويد:
تشبيه اشياء به چيزهاى خيالى كه وجود خارجى ندارد و در خيال و وهم موجود است، مثل اينكه انگشت افروخته (زغال مشتعل) را به درياى مشكين كه امواجش زرين باشد، تشبيه كنند، مثل تشبيهات ازرقى، كه البته پسنديده و نيكو نيست.
و اين مسأله نشان مىدهد كه وطواط تنها به شرح و تعريف فنون بلاغى نپرداخته بلكه گهگاه به نقد و تحليل هم توجه كرده است «*». و نيز وطواط در صفت «ابداع» هم اظهار عقيده مىكند و مىگويد: «من مىگويم كه اين از جمله صنعت نيست» زيرا كلام عقلا و فضلا، خواه منثور و خواه منظوم بايد بر اينگونه باشد و اگر چنين نباشد كه جزء كلام عوام به شمار آيد «**».
وطواط از كتب بلاغت عربى كه از اعجاز قرآن، بحث مىكند آگاه بوده
است؛ زيرا در بحث از تشبيه مطلق مىگويد ٦٨: على بن عيسى صاحب كتاب اشتقاق «