در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٥٦
مىباشد؛ زيرا خداى رحيم، اينان را در آغاز، به عذاب ادنى ترسانيده كه در روى زمين، بچشند، شايد بازگردند و فطرت خفته آنان بيدار گردد و به هوش آيند.
شيخ طوسى ذيل آيه مزبور، نوشته است ٥١:
نقش نون تأكيد ثقيله و لام تأكيد در كلمه «وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ» حائز اهميت است و در واقع، قرآن مجيد، تأكيد كرده است كه مسلّما آنان را از اين عذاب، خواهيم چشانيد و افزوده است:
«العذاب الادنى هو الأصغر و هو عذاب الدنيا بالقتل و السبى و القحط و الفقر و المرض ...»
شيخ طبرسى نيز گفته است ٥٢: منظور از «عذاب اكبر» عذاب جهنّم است كه در روز واپسين مىباشد و مقصود از «عذاب ادنى» عذابى است كه در دنياست و در آن، اختلاف است «فقيل انه المصائب و المحن فى الأنفس و الأموال ...».
در آيه مورد بحث، نكته جالب ديگرى نيز وجود دارد و آن، اينست كه:
چرا كلمه «ادنى» به معناى نزديكتر در برابر كلمه «اكبر» به معناى بزرگتر قرار گرفته است؟ و لازم بود كه كلمه «ادنى» در مقابل «ابعد» به معناى دورتر قرار مىگرفت و يا در مقابل كلمه «اكبر» كلمه «اصغر» گفته مىشد.
نكته بلاغى، اينست كه بگوييم: عذاب دنيا داراى دو ويژگى است:
الف- كوچك بودن ب- نزديك بودن
مقتضاى حال و مقام (- بلاغت) در اين مورد، ايجاب نمىكند كه روى كوچك بودن آن، بحث شود بلكه مناسبتر است كه درباره نزديكبودنش، سخن گفته شود، اينست كه كلمه «ادنى» آورده شده است.
عذاب آخرت هم دو صفت دارد:
الف- دور بودن ب- بزرگ بودن
در اين مورد هم، مناسب است كه درباره بزرگ بودن عذاب (- اكبر) بحث شود و نه در باب دور بودنش (- ابعد) ٥٣.
در بحث از آيه: