در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٢٨٠
تفسير، اين معجزه را نيز چون ديگر معجزات به تأويل بردهاند.
محمد رشيد رضا، اولا در تواتر حديث در صحيح مسلم و صحيح بخارى، شك كرده و سپس از لحاظ عقلى و علمى نيز مسأله را مورد ترديد قرار داده ٥ و گفته است در متن حديث روايت شده از ابن مسعود در صحيحين اختلاف وجود دارد، زيرا در يكجا روايت چنين است: «انشق القمر و نحن مع النبى (ص) بمنى»، و در روايت ديگر، ابن مسعود گفته است: «انشق القمر بمكه»، و در روايت ديگر چنين آمده است:
«رأيت القمر منشقا شقتين شقة على ابى قبيس و شقة على السويداء» و روايت ديگر بدينطريق نقل شده است: «انشق القمر على عهد رسول اللّه (ص) فرقتين فرقة فوق الجبل و فرقة دونه».
البته برخى همچون حافظ ابن حجر، تعارض روايات را پاسخ داده ولى محمد رشيد رضا نپذيرفته و گفته است: «و القاعدة المشهورة عند العلماء فى الادلة المتعارضة التى يتعذر الجمع بينهما تساقطهما و من الدائر على السنتهم فى المتعارضين كذلك «تعادلا فتساقطا» و القطعيان لا يتعارضان». ٦
شيخ احمد مصطفى المراغى «*» هم در تفسيرش نوشته است: «ان انشقاق القمر من الاحداث الكونية الهامة التى لو حصلت لر آهامن الناس من لا يحصى كثرة من العرب و غيرهم و لبلغ حدا لا يمكن احدا ان ينكره و صار من المحسوسات التى لا تدفع و لصار من المعجزات التى لا يسع مسلما و لا غيره انكارها». ٧
و رشيد رضا هم گفته است: اگر چنين رخداد مهمى واقع مىشد، همه مىديدند و نقل مىكردند و به تواتر مىرسيد، ولى اين رخداد براى همه مردم و در تمام بلاد و نزد همه ملتها از غرائب است. ٨
علاوه بر اين مطالب، مفسران پيرو مكتب عقل در تفسير گفتهاند ٩: آفرينش اجرام فلكى در نهايت نظم است و هيچ خللى در آنها نخواهد بود و اينگونه دگرگونيها
(*) احمد مصطفى مراغى، كه در سال ١٢٩٨ هجرى در قريه مراغه از قراء جنوبى مصر به دنيا آمد و در ١٣٦٤ ه. ق در شهر اسكندريه فوت شد، از پيروان مكتب عقل در تفسير مىباشد، او رسائل و مؤلفات فراوانى از خود به يادگار گذاشت. در مجلس تفسير او، در ماه رمضان، ملك فاروق اول حاضر مىشد و بحث تفسيرى او از راديو پخش و نيز در مجله الازهر چاپ مىشد.