استاد على عبد الرزّاق، از معاصران، در زمينه علوم بلاغى، كتاب «امالى فى علم البيان و تاريخه» را نوشت و در بخش نخستين كتاب به تاريخ علم بيان و تطوّر آن، از آغاز پيدايش تا دوران جمود و انحطاط، اشاره كرد و تطوّر علم بيان را بررسى كرد.

بخش دوم كتاب را به موضوعات علم بيان يعنى: تشبيه- مجاز- استعاره و كنايه اختصاص داد و آراء گوناگون را در زمينه مباحث مزبور، بحث كرد ليكن او نيز همان شيوه سكّاكى و خطيب قزوينى و سعد الدين تفتازانى را دنبال كرد كه اگر اين دنبال‌روى و تبعيّت او از پيشينيان نمى‌بود، مى‌توان گفت كه تأليف وى، تازگى داشت؛ زيرا او داراى ذوقى لطيف و دانشى كافى بود و نظريّات باارزشى هم، در مباحث علم بيان ابراز كرده كه بعدها استاد احمد مصطفى المراغى، در تأليف خود و دكتر بدوى طبانة در كتاب «البيان العربى» خود بهره برده‌اند ٣٨.

از معاصران، استاد احمد هاشمى، كتاب «جواهر البلاغة» را به همان شيوه خطيب قزوينى نوشته و تنها در مواردى با خطيب قزوينى اختلاف نظر دارد. نويسنده كتاب «جواهر البلاغة» در پايان كتاب خود از سرقات، بحث كرده است. رويهم رفته در كتاب مزبور، تمرينهاى سودمندى به شيوه كتب جديد عربى وجود دارد كه مورد استفاده طالبان علوم بلاغى قرار مى‌گيرد و روى همين اصل كتاب «جواهر البلاغة» از كتب درسى آموزشگاهها و مدارس متوسّطه كشورهاى عربى مى‌باشد و تاكنون بيش از سيزده‌بار چاپ شده است‌ ٣٩.

و نيز از معاصران، استاد احمد مصطفى المراغى، كتاب «علوم البلاغة» را به همان شيوه كتاب «تلخيص المفتاح» و كتاب «الايضاح» خطيب قزوينى با اندك اختلافى در مباحث علم معانى نوشت. وى در تأليف خود از طريقه عبد القاهر جرجانى و شيوه سكّاكى و خطيب قزوينى بهره برده، بطورى كه مثالها و تعليلات عبد القاهر را، در تأليف خود گنجانده و شيوه و روش سكّاكى و خطيب قزوينى و تقسيمات آن دو را با اندك تفاوتى، مورد استفاده قرار داده است‌ ٤٠.

يكى از مفيدترين كتب بلاغى جديد، كتاب «البلاغة الواضحة» است كه دو تن از استادان مصرى به نامهاى: على الجازم- مصطفى امين، براى مدارس متوسّطه نوشته‌اند و در واقع حدّ فاصل كتب بلاغى است به شيوه قديم و جديد؛ زيرا در اين‌