- تحصيل علم كرده و تصانيف برجسته‌اى از خود به يادگار گذاشته است. يكى از آنها «خريدة القصر و جريدة العصر» است كه در واقع ذيلى است بر كتاب «زينة دمية الدهر» ابو المعالى سعد بن على الوراق خطيرى، كه خطيرى هم كتاب «زينة دمية الدهر» خود را به عنوان ذيلى بر «دمية القصر و عصرة اهل العصر» باخرزى نوشته و باخرزى نيز كتاب «دمية القصر ...» خود را به عنوان ذيلى بر كتاب «يتيمة الدهر» ثعالبى نوشته است و ثعالبى هم كتاب خود را به عنوان ذيلى بر كتاب «البارع» هارون بن على منجم نوشته است. براى آگاهى بيشتر ر ش:

شمس الدين احمد بن محمد معروف به ابن خلكان، متوفى به سال ٦٨١ ه؛ وفيات الاعيان و انباء ابناء الزمان، تحقيق و تعليق از محمد محيى الدين عبد الحميد، مكتبة النهضة المصريه، قاهره، الطبعة الاولى، ١٢٦٧ ه- ١٩٤٨ م، ج ٤، صص ٢٣٣ تا ٢٤٨.

[٧] - براى آگاهى بيشتر ر ش: مقدمه محقق، استاد محمد رضوان الدايه بر كتاب، صص ١٣- ٥.

[٨] - براى آگاهى بيشتر ر ش: احكام صنعة الكلام، صص ٣٦ و ٣٧.

[٩] - ابن دريد از كسانى است كه نوشته‌ها و كتب فراوانى از او به يادگار مانده و عبد السّلام محمد هارون در مقدمه محققانه خود بر كتاب «الاشتقاق» ابن دريد تا ٢٥ كتاب براى وى برشمرده و عبارت «كان ابن دريد ممن رزق سعادة و حظا فى التصنيف و قد حفظت الايام معظم كتبه ...». براى آگاهى بيشتر ر ش: ابى بكر محمد بن الحسن دريد؛ الاشتقاق، تحقيق از عبد السّلام محمد هارون، مؤسسة الخانجى بمصر، ١٣٧٨ ه- ١٩٥٨ م، مقدمه محقق از ص ١٤ تا ص ٢٢.

[١٠] - على محمد البجاوى كه كتاب «زهر الاداب و ثمر الالباب» حصرى قيروانى را در ٢ مجلد به چاپ رسانيد، در صفحه «و» مقدمه كتاب، دو تاريخ براى سال فوت حصرى قيروانى ثبت كرده است: «و قد توفى سنة ٤٠٣ ه، و قال ابن بسام: بلغنى انه توفى سنة ٤٥٣ ه.»

[١١] - ر ك: احكام صنعة الكلام، ص ١٥.

[١٢] - ر ك: ابو على الفضل بن الحسن الطبرسى؛ مجمع الباين فى تفسير القرآن، تحقيق از سيد هاشم رسولى محلاتى، بيروت، ١٠ جلد در ٥ مجلد، ١٣٧٩ ق- ١٣٣٩ ش، الجزء التاسع، ص ١٩٧.

[١٣] - ر ك: سيد قطب؛ فى ظلال القرآن؛ بيروت، در ٨ مجلد، الطبعة الخامسه، ١٣٨٦ ه- ١٩٦٧ م، ج ٧، ص ٦٧٠.

[١٤] - شيخ اسمعيل حقى، متوفى به سال ١١٣٧ ه، در تفسيرش گفته است: «البيان هو التعبير عما من الضمير. قال الراغب: البيان، الكشف عن الشى‌ء و هو اعم من النطق لان النطق مختص بالانسان و سمى الكلام بيانا لكشفه عن المعنى المقصود و اظهاره». ر ك: الشيخ اسماعيل حقى؛ تفسير روح المعانى، بيروت، در ١٠ مجلد، ج ٩، ص ٢٨٩.

[١٥] - اصل عبارت چنين است: «و عن عبد اللّه بن عمر رضى اللّه عنهما قال: قدم رجلان من المشرق فخطبا، فعجب الناس- يعنى لبيانهما- فقال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم: ان من البيان لسحرا، او: ان بعض البيان لسحر.

و اخرجه البخارى و الترمذى.

و الرجلان: هما الزبرقان بن بدر، و عمرو بن الاهتم و لهما صحية». ر ك: حافظ المنذرى؛ مختصر سنن-