[٤٩] - براى آگاهى بيشتر از «سجع» و اين‌كه «سجع» قرآن را فاصله ناميده‌اند و بحث درباره «و الفواصل بلاغة، و الاسجاع عيب» زيرا در فواصل الفاظ تابع معنى است و نه معنى دنبال‌رو لفظ و برخلاف، در سجع معنى فداى لفظ مى‌شود و معانى تابع الفاظ هستند. ر ش: ابو الحسن على بن عيسى الرهانى؛ النكت فى اعجاز القرآن، دار المعارف مصر، ص ٩٧؛ و نيز ر ش: ابو هلال عسكرى؛ الصناعتين، مصر، ص ٢٦٦؛ و نيز ر ش:

ضياء الدين ابن اثير؛ المثل السائر فى ادب الكاتب و الشاعر، دار النهضة مصر، ج ١، صص ٢٧٩- ٢٧١.

[٥٠] - ر ك: «احكام صنعة الكلام»، ص ٢٣٦.

[٥١] - براى آگاهى بيشتر ر ش: مأخذ سابق، صص ٢٤٢- ٢٣٥.

[٥٢] - ر ك: مأخذ سابق، ص ٢٥٠.

[٥٣] - ر ك: همان مأخذ، ص ٢٥٣.

[٥٤] - ر ك: همان مأخذ، ص ٢٥٤.

[٥٥] - ر ك: همان مأخذ، ص ٢٥٤.

[٥٦] - ابن اثير، متوفى به سال ٦٣٧ ه در فصل نهم از جلد اول صفحه ١٢١ كتاب «المثل السائر فى ادب الكاتب و الشاعر» چاپ دار النهضة مصر نيز از اركان كتابت بحث كرده و گفته است: كاتب بليغ بايد در نامه خود اصولى را رعايت كند:

اولا- مطلع و مقطع نامه بايد از هدف و مقصد نامه حكايت كند.

ثانيا- در نامه‌ها بايد جمله‌هاى دعايى شايسته و درخور شأن شخص مورد خطاب نوشته شود.

ثالثا- ارتباط معنايى مكتوب بايد درست باشد؛ به عبارت ديگر، در نامه بايد رعايت حسن تخلص بشود [ادباى عرب زبان بابى را به «التخلص و الاقتضاب» اختصاص داده‌اند].

رابعا- بايد در نامه‌ها كلمات خوب و الفاظ زيبا برگزيده شود و به كار رود.

خامسا- نامه نبايد از مفاهيم قرآنى و معانى كلام ربانى و اخبار و احاديث پيامبر اكرم خالى باشد: «فانها معدن الفصاحة و البلاغة».

[٥٧] - ر ك: «احكام صنعة الكلام»، ص ٢٦٠.